Tagarchief: verkiezingen

De parabel van het vogelbos

Het is begin oktober 2016. In een enigszins verscholen deel van het bos komt een tiental vogels bij elkaar in een wat bedrukte stemming. ,,Het is verdomme niet gelukt”, zegt vogel Heilig. ,,Wat is er mis gegaan? Heb ik voor niks die extra club Voor Alle Vogels opgericht om de stemmen van de vogels te winnen die jou niet meer vertrouwden”, roept hij tegen vogel Geschoten, de leider van de Boevenclub. ,,We hebben al vier jaar verloren met niks doen, vier jaar niet kunnen graaien. We hadden toch geld om genoeg vogels aan onze kant te krijgen?”

,,Ja, dit is een tegenvaller”, zegt Geschoten. ,,Maar maak je niet druk. Dat zootje ongeregeld van de zogenaamde goede clubs blijft niet lang bij elkaar. We krijgen onze kans nog wel. We hebben vorig jaar al een vogel weggekocht bij de Bosclub en die heeft de Bosraad gehaald zonder dat iemand door had dat ze met ons meedoet. Zo kunnen we er nog wel een paar binnenhalen. Let maar op, we krijgen al snel Bosvrucht, want daar hebben we al afspraken mee gemaakt. Die gaat weg bij de Alternatieve club. Nog even geduld.”

De vogels zijn maar matig tevreden met dit antwoord. ,,Dat duurt te lang, we willen nu de macht hebben”, zegt vogel Pias. ,,We moeten zorgen dat er onrust ontstaat.” Geschoten maant tot rust: ,,Dat duurt niet lang. En we hebben onze advocatenvogels nog. Die zorgen wel dat er angst en chaos ontstaat.” Vogel Constant: ,,Desnoods slaan we er op, dan krijgen we de poppen wel aan het dansen.”

Cadeautje
Het is een paar maanden later en Bosvrucht heeft inderdaad ruzie gemaakt met de Alternatieven en zich aangesloten bij de Boevenclub en consorten. Dan maken de goede clubs een foutje. ,,Wat een cadeau!”, roept Geschoten in de volgende vergadering met zijn volgers. ,,We kunnen nu zeggen dat ze geen meerderheid meer hebben. Ze zijn vergeten nieuwe vogels aan te wijzen voor de Bosraad voor hun clubgenoten gaan regeren. Nu onrust stoken, mannen, nu kunnen we beginnen!”

Pias, die vroeger agent is geweest, maakt zich ongerust. ,,We kunnen niet zomaar de regels van het bos overtreden.” Maar Geschoten wimpelt dat af: ,,Dan buigen we de regels om in onze richting. Geen enkele gewone vogel snapt daar toch iets van. Die geloven ons wel.” En de leider van de Boevenclub heeft nog een nieuwtje: ,,De club van onze oude vriend, wijlen kameraad Wielen, is zwak. We krijgen hun nieuwe leider in de Bosraad, Sein, makkelijk aan onze kant. Kost niet eens veel.”

Tegenvaller
Na een onrustige vergadering van de Bosraad lukt het de goede partijen met steun van de Baas om te overleven. Maar het duurt nog maar een paar weken en de bosregering valt doordat de partij van wijlen kameraad Wielen opstapt. De Boevenclub en Voor Alle Vogels staan klaar om met hun overstapte bondgenoten de macht over te nemen. Maar dan is er een tegenvaller, de oude regering schrijft nieuwe verkiezingen uit. Geschoten haalt de schouders op: ,,Dan winnen we die toch gewoon? Fluitje van een cent.” Daar zijn de anderen nog niet zo zeker van. ,,We moeten dat tegenhouden”, zegt Heilig. ,,Anders gaat het weer mis.” En de overgestapte raadsleden zien de bui al hangen: ,,Dan krijgen we geen stoel meer in de raad en lopen we ons geld mis.”

Geschoten overlegt met zijn advocaten en komt met een plan: ,,Onze advocaten zijn goed in tegenstanders tot vijanden van het bos maken. Als we die strategie kiezen kunnen we misschien toch de macht overnemen. We zeggen dat de Baas van het bos met de vijand in het Grote Bos heult en tegen ons is. En van iedereen die op de regels wijst zeggen we dat hij corrupt is. Wij weten als geen ander hoe dat moet.”

Bos in brand
Nadat de Boevenclub en hun medestanders van de Baas voorlopig de macht mogen overnemen tot de verkiezingen, grijpen ze hun kans. ,,We gaan zeggen dat de verkiezingen illegaal zijn en dat de Kiesorganisatie bij alle verkiezingen fraudeert. Laat een van ons zeggen dat als de verkiezingen doorgaan het bos in brand wordt gestoken. Dan krijgen we de vogels wel aan onze kant. En dat de Baas en het Grote Bos onze vijanden zijn, dat weten jullie al.”

Zo gezegd, zo gedaan. ,,De Baas moet meewerken, anders is ze tegen ons”, zeggen de nieuwe leiders van het bos tegen de vogels. Maar de Baas laat zich niet vertellen wat ze moet doen. ,,Ik heb jullie gezegd dat je alleen de verkiezingen moet organiseren, maar jullie houden je er niet aan. Dat is ondemocratisch. Ik ga naar het Grote Bos om jullie besluit weg te laten gooien.”

Geschoten en zijn makkers hadden daar al op gerekend: ,,Zie je wel, de Baas is tegen ons. We moeten de Baas afschaffen.” En achter de schermen: ,,Democratie? Laat me niet lachen. Wij moeten de macht hebben. Creëer meer onrust, mannen en vrouwen, dan kunnen we deze strijd gemakkelijk winnen. Desnoods hakken we een paar bomen om, dan worden de vogels bang en steunen ze ons.”

Slimme vogels
Maar kijk, een heleboel vogels in het bos hebben er genoeg van. Ze gaan het bos in om de protesteren tegen de Boevenclub. En sommige goede clubs en goede advocaten willen naar de Wijze bank gaan om de wijze vogels te vragen zich uit te spreken voor het doorgaan van de verkiezingen. Dan willen ze nog wel eens zien of Geschoten en zijn kornuiten die kunnen tegenhouden. Uiteindelijk zijn er toch meer slimme vogels dan Geschoten denkt en gaan de verkiezingen gewoon door.

Bovenstaande parabel, hoewel geen feitelijke weergave van gebeurtenissen, zal de goede verstaander van de Curaçaose politiek begrijpen. Excuses tegenover andere lezers.

Advertenties

Kies gezond

Het circus gaat eindelijk beginnen. De eerste voorstelling is maandag. We kijken er al maanden naar uit, want de try-outs en reclames beloven veel spektakel. U weet waar ik het over heb: het verkiezingscircus op Curaçao en trouwens ook Sint Maarten.

Ik kan er niet omheen, daar moet ik over schrijven. Maar waarom eigenlijk? Omdat we dat met zijn allen belangrijk vinden, de democratie en zo. Ik kan me voorstellen dat veel mensen er helemaal geen zin in hebben. Het politieke gekonkel en geruzie is al jaren bezig. Het oprichten van nieuwe partijen lijkt wel een nationale hobby geworden met meer partijen dan Statenzetels. Op wie zou je moeten stemmen?

Een land krijgt de regering die het verdient. Een citaat van een Franse politicoloog dat vaak, zoals vaak met citaten, verkeerd wordt gebruikt. De man zei het namelijk als cynische kritiek op de Franse revolutie, hij was tegen de democratie.

Sterke speler
Om dat cynisme even vast te houden. Het citaat zou wel eens heel toepasselijk kunnen zijn in de Curaçaose situatie. En trouwens ook op Sint Maarten, waar een paar dagen eerder ook verkiezingen zijn. Met zoveel partijen dreigt het een janboel te worden. Een gevaarlijke chaos zelfs, want waar er zoveel vechten om een zetel kan een sterke speler er wel eens met de buit vandoor gaan. En er doet een hele sterke speler mee.

Want stel je nou eens voor dat de MFK van Gerrit Schotte de verkiezingen van 30 september wint. Bepaald geen ondenkbaar scenario. Heeft dan de democratie gewonnen? Ja, want Schotte krijgt de meeste stemmen, dat is democratie. Maar hij is veroordeeld voor corruptie, het aannemen van smeergeld en hij koopt stemmen.

10.000 Gulden boodschappen
Bij u is hij nog niet langs geweest? Bij mij wel, elke avond weer vele keren. Samen met zijn partijgenoten, of met zijn dochtertje, of alleen. Wapperend met 10.000 gulden aan boodschappen of een nieuwe auto. Gek wordt je ervan, complete reclameblokken voor, na en tussen het nieuws van TeleCuraçao gevuld door MFK, stichting Gerrit Schotte of hoe al die satellietorganisaties van de partij ook mogen heten. Als het geen omkoping is dan toch wel hersenspoeling.

Het wekt, bij mij althans, zoveel ergernis dat ik probeer om niet meer voor 8 uur ’s avonds te kijken en bij het eerste reclameblok weer weg te zappen van het nieuws.

Boter op het hoofd
Maar wat is het alternatief? Al die kleine afsplitsingen van ontevreden Statenleden? Ik denk het niet. Partijen met boter op hun hoofd die nu, na vier jaar pappen en nathouden, in het zicht van de verkiezingen stoer doen na het zoveelste rapport over de frauduleuze mismanager Marvelyne Wiels? Of de partij van Wiels zelf dan, die stug blijft volhouden dat ze niets verkeerds heeft gedaan. En kennelijk mag ze van de PS alles zeggen over haar vermoorde broer Helmin en die andere broer Aubert en een heleboel andere mensen. Ik ga dat hier niet herhalen, maar een beetje beschaving is ver te zoeken bij deze vrouw die Curaçao vertegenwoordigt. Over welk machtsmiddel zou ze toch beschikken dat dit allemaal getolereerd wordt.

Er blijft niet veel keuze over. De MFK wordt het gemakkelijk gemaakt om met al het geld waar deze partij over blijkt te beschikken, plus enkele media die zij in hun zak hebben, de kiezer naar zich toe te lokken. De democratie wint wat mij betreft niet als het geld bepaalt wie er wint. Populisten winnen in steeds meer landen terrein met borrelpraat: van Wilders tot Trump. Fastfood. Ik hoop dat Curaçao op 30 september een uitzondering blijkt te zijn. En dat dit eiland een regering krijgt die het echt verdient: een die kijkt naar wat goed is voor de mensen, de natuur, het milieu en – ja ook dat is belangrijk – de economie. Een kabinet met een voedzaam, evenwichtig menu. Maar ik twijfel.

Wat betreft Sint Maarten. Ook daar heb je een hele sterke speler: de UP van Theo Heyliger. Indirect al veroordeeld voor verkiezingsfraude. Al heeft het Openbaar Ministerie merkwaardig genoeg afgezien van vervolging, de stemmenkopers en -verkopers hebben straf gekregen. En ook Heyliger is degene met het meeste geld.

Kies gezond
Het circus gaat nu dus beginnen. Misschien dat er een paar mooie voorstellingen tussen zitten de komende weken. Van eerlijke mensen met een goed partijprogramma, die kiezers kunnen overtuigen dat er niet gekozen moet worden voor de mooie loze praatjes van mensen met een strafblad en veel geld. Want er zitten heus wel eerlijke mensen in de politiek. Je moet ze alleen weten te vinden tussen de poppenkastvoorstellingen. Dat is ook een taak voor die paar media die de campagne wel kritisch volgen.

Mijn motto voor deze verkiezingen: kies gezond in plaats van fastfood. Ik hoop dat het ons lukt.

Deze blog is een iets aangepaste versie van een column die is uitgezonden in het programma Wat een Week! van 6 augustus 2016 op Paradise FM.

Politieke benoemingen

Ambtenaren worden in principe voor onbepaalde tijd aangesteld. Dit in tegenstelling tot ministers en Statenleden. Die zijn afhankelijk van verkiezingsuitslagen. Je wordt gekozen in het parlement als je voldoende stemmen haalt, de kiesdeler. Of als je op een kandidatenlijst staat van een populaire partij – of misschien beter gezegd – partijleider. Dan lift je mee op het succes en krijg je als nummer 2 tot en met zoveel een Statenzetel als het ware in de schoot geworpen. Toch wordt de zetel die je krijgt jouw ‘eigendom’. Je mag hem houden als je later vindt dat je je toch niet zo thuis voelt bij die partij. Zie de onafhankelijke Statenleden die we hebben.

Na die verkiezingen wordt er meestal een coalitie gevormd en als jouw partij daar bij hoort maak je kans op een ministerschap, al worden die vaak buiten de kandidatenlijst gezocht. Ben je eenmaal zover dan zit je op het pluche, zoals dat heet. En dat schijnt heel lekker te zitten, want veel politici hechten daar zeer aan en verloochenen verkiezingsbeloftes of zelfs principes om maar te kunnen blijven zitten.

Ze maken zich er niet populair door, politici worden volgens elk onderzoek totaal niet vertrouwd. En toch gaan we met zijn allen straks weer naar de stembus, tenminste de opkomst is toch eigenlijk altijd wel boven de 50 procent. Hoe zou dat komen? Net zoals dat journalisten erg laag staan op de lijst van mensen die we vertrouwen, maar dat we toch elke dag weer de krant lezen en naar de radio en tv luisteren en kijken. Er is toch behoefte aan nieuws en kennelijk ook aan een volksvertegenwoordiging.

Het lijkt nu misschien alsof ik pleit voor een nieuw systeem. Bijvoorbeeld vanwege de zogenoemde zetelroof of het falende coalitiesysteem. Maar dat doe ik niet en ik ga het ook niet over de verkiezingen hebben, daarvoor hebben we nog een paar maanden de tijd.

Presidentieel
Er zit me iets anders dwars. In sommige landen, zoals de VS en Frankrijk, is er een presidentieel systeem. De gekozen president kiest zelf zijn kabinet en neemt zijn eigen topambtenaren mee. Als je daar ambtenaar bent ben je, zeker aan de top, een verlengstuk van de president en zijn regering. Je vertrekt ook weer als de president aftreedt. In de VS gaat dat heel ver. Zelfs de inrichting van het Witte Huis, zoals de tapijten en meubels in The Oval Office, vertrekken samen met de president. Zoek het maar eens op: er bestaan zelfs ranglijsten met mooiste en lelijkste inrichtingen van de belangrijkste kamer van het Witte Huis. President Reagan scoort hoog en Carter had een lelijk tapijt, weet ik nu.

Goed, terug naar de ambtenaren. Bij ons hebben ambtenaren gewoon een baan, onafhankelijk van wie er regeert en onafhankelijk van hun politieke kleur. Ook in de top en al helemaal de directies van overheids-nv’s, want die staan los van de regering. Maar daar zit iets mis.

Overheids-nv’s
Binnenkort verschijnt het rapport van de zogenoemde civiele enquête naar de overheids-nv’s in de energieketen: Aqualectra, Curoil, RdK. Dan zal blijken hoe het er echt aan toe gaat. Of ging. Dat was in de tijd van het kabinet Schotte, waarover al veel slechte dingen naar buiten zijn gekomen. In die tijd werden ambtenaren en nv-directies opzij geschoven om politieke vriendjes te benoemen. Rechter Hans Willems zal daar later deze maand veel wijze en goed afgewogen woorden over het management bij deze bedrijven zeggen. Het zal moeten blijken of hij het zal hebben over mensen opzij schuiven, maar kwam het in Jip-en-Janneke taal wel op neer.

Het bekendste voorbeeld van politiek gemarchandeer is Edsel Gumbs. Het hoofd van de Veiligheidsdienst moest wijken om te voorkomen dat de kabinetsleden van het kabinet Schotte behoorlijk zouden worden gescreend. Daar zijn intussen al rapporten over verschenen en rechtszaken gevoerd die dit ondubbelzinnig aantonen.

Transparantie
Schotte is weg, althans uit de regering, en dus is alles weer goed. Maar niets is minder waar. Onlangs werd Raoul Henriquez, de secretaris van de Raad van Ministers, net zo gemakkelijk opzij geschoven omdat hij uit de gratie viel bij op zijn minst een deel van het kabinet. Ook hij won de rechtszaak en ook hem werd, geheel volgens het Schotte-scenario met Gumbs, daarna wegens een nieuw verzonnen reden alsnog de toegang geweigerd. Ook in deze coalitie kan dat blijkbaar. PAIS en PAR, grote criticasters van Schotte en voorvechters van transparantie en rechtvaardigheid, hoor ik er niet over. Net zoals ze geen voet bij stuk hielden over de Gevolmachtigde minister, de kennelijk almachtige Marvelyne Wiels.

Dit zijn de bekendste gevallen, maar we zijn er intussen een heleboel alweer vergeten of weten er niet eens van. Secretarissen-generaal die op non-actief zijn gezet en nog steeds thuis zitten, andere topambtenaren die bij een minister uit de gratie zijn geraakt en thuis zitten of ergens in een hoekje op kantoor zitten te hopen op een volgende minister die er anders over denkt.

Politieke wind
Natuurlijk, er zijn ook gevallen van terecht ontslagen ambtenaren. Maar veel topambtenaren zijn afhankelijk van de politieke wind. En dat past niet bij ons systeem. Of we moeten dat systeem veranderen. Ik ben geen voorstander van voorstellen als Reforma van MFK of een vriendelijke dictator van enkele juristen, zoals die de laatste jaren zijn voorbij gekomen.

Laten we het maar bij ons systeem houden zonder hele of halve dictators, maar dan moet het spel wel eerlijk gespeeld worden. Anders vertrouwt niemand nog een politicus, durft niemand meer ambtenaar te worden en wordt het steeds stiller bij de stembus.

Deze post is uitgezonden als column in het programma Wat een week! op Paradise FM.

 

Democratie bij de buren

Een opstand is deze week uitgebroken in Venezuela. Bij de nationale voetbalploeg, die zich niet kan neerleggen bij vier nederlagen op rij. Het bondsbestuur is een zooitje en moet weg, zeggen de voetballers. Als dat het grootste probleem is waar het land mee kampt, dan hebben ze niks te klagen. Helaas is het erger: de economie ligt op zijn gat, de inflatie is niet bij te houden en de schappen in de winkels zijn leeg.

Morgen (6 december) zijn er verkiezingen en normaal gesproken is in zo’n situatie een regerende partij kansloos. Want net als de voetballers zou je denken dat het volk het bestuur de deur wijst. Niet in Venezuela, althans ik ben er niet zeker van. Of de voorspelde winst van de oppositie er komt zal morgen blijken. Als je leest hoe het stembiljet eruit ziet, met een soort spookpartij die kiezers van de oppositie moet weglokken, dan heb ik grote twijfels. Onafhankelijke waarnemers zijn er niet. En de revolutie gaat sowieso door, ook bij een nederlaag van zijn socialistische partij, heeft president Nicolas Maduro al aangekondigd.

Vallen en opstaan
De democratie heeft het altijd moeilijk gehad in Zuid-Amerika. Veel dictaturen en junta’s zijn er geweest. Venezuela was een van de eerste landen waar de democratie, met vallen en opstaan, voet aan de grond kreeg. De gekozen leiders bleken niet allemaal zuiver op de graat, maar het hield stand. Sinds Hugo Chávez aan de macht kwam lijkt de democratie in Venezuela steeds verder vertrapt te worden. Hij heeft het parlement grotendeels uitgeschakeld en naar zijn hand gezet en regeerde vooral per decreet. De grondwet werd herschreven en hem niet gezinde media werd de mond gesnoerd.

Het Cubaanse model was zijn voorbeeld en dat beleid is na zijn overlijden voortgezet door Maduro. Nog een wonder dat de oppositie zich nog kan laten horen. Een oppositie overigens, die voor een groot deel wordt gefinancierd door kapitaalkrachtige ondernemers die zelf mede debet zijn aan de economische malaise.

Brood op de plank
Heeft de democratie wel toekomst in Venezuela? In 2002 al schreef Jan van der Putten, oud-correspondent Latijns Amerika voor verschillende Nederlandse media, over Chávez: ,,Een militaire populist die de schrik van de rijken en de held van de armen is. Zijn populariteit illustreert pijnlijk de mislukking van de democratie: de armen van Venezuela zijn niet geïnteresseerd in democratie maar in brood op de plank.”

Als dat zo is, zou je denken dat Maduro kansloos is, want veel brood op de plank is er niet. Dan krijgt het land een president met een parlement dat in meerderheid tegen hem is. In de Verenigde Staten gebeurt dat vaak zonder echte problemen, maar in Venezuela lijkt sociale onrust in het verschiet te liggen. Opnieuw, want vorig jaar hebben we daar iets van meegemaakt. En in de campagne is al een regionale oppositieleider vermoord.

Vluchtelingen
Hoe dat afloopt is – los van de politiek – ook van belang voor Aruba, Curaçao en Bonaire. Komt er een vluchtelingenstroom op gang als het echt mis gaat? De Curaçaose minister Navarro van Justitie zegt op alles voorbereid te zijn, maar is dat echt zo? Want kun je je daar wel op voorbereiden? Aruba zegt nu al veel last te hebben van dollartoeristen en wil maatregelen nemen. Nou is angst nooit een goede raadgever, de nuance gaat dan al snel verloren. En paniek is nergens goed voor. Maar wegkijken is ook niet verstandig. En er speelt nog meer. Als ons grote buurland verder ontwricht raakt, dan is dat slecht voor de economie van de eilanden, denk alleen al aan de oliesector.

De verkiezingen van morgen zijn dus ook voor ons spannend. Gaan de kiezers het voorbeeld van de voetballers volgen en sturen ze de veroorzakers van de ellende naar huis? Overleeft de democratie in Venezuela deze crisis? Of leeft die überhaupt nog? De antwoorden heb ik niet.

In het eerder aangehaalde artikel is Jan van der Putten pessimistisch over de democratie in Latijns Amerika. Inmiddels lijkt het systeem in de meeste landen in deze regio aardig wortel te hebben geschoten. Kijk naar Brazilië, waar ondanks onvrede en nu zelfs een afzettingsprocedure tegen de president, toch niemand serieus denkt aan zoiets als militair ingrijpen. En de Argentijnen hebben hun onvrede geuit door via de stembus een ruk naar rechts te maken.

Democratie bedreigd
Dat laatste zou ook in Venezuela kunnen gebeuren. Maar juist daar, zo’n beetje de oudste democratie van het continent, wordt het jonge en kwetsbare plantje democratie bedreigd. Het is te hopen, vooral voor de Venezolanen – maar ook voor de buren, dat de democratie morgen de grote winnaar wordt en dat de rust in het land bewaard blijft. Ik hou mijn hart vast.

Grotere kloof in het Koninkrijk


AfbeeldingTwee landen in het Koninkrijk der Nederlanden krijgen vrijwel tegelijkertijd een nieuwe kabinet: Nederland en Curaçao. Dat is niet zonder betekenis, gezien de slechte onderlinge verhoudingen. Het nieuwe Nederlandse kabinet kan zich voorbereiden op veel geruzie in het Koninkrijk, met name met Curaçao.

Hoe de nieuwe regeringscoalitie van Curaçao er ook uit gaat zien, tegenover Nederland en zal die regering zich hard opstellen. Omgekeerd zal Nederland harde bezuinigingen eisen, omdat het vorige kabinet-Schotte de tekorten hoog heeft laten oplopen. Het eiland staat inmiddels onder financieel toezicht. In die situatie heeft de Tweede Kamer nog eens extra olie op het vuur gegooid. Het heeft op zijn minst de indruk gewekt dat het Curaçao liever kwijt dan rijk is.

De verkiezingen van 19 oktober werden gewonnen door Pueblo Soberano, een partij die naar onafhankelijkheid voor Curaçao streeft. Kamerleden reageerden bijna onverholen enthousiast. Een uitspraak als ‘die kunnen ze gisteren krijgen’ hadden we kunnen verwachten van de PVV of de SP. Maar hij kwam vanuit het CDA, een partij die toch altijd heeft beweerd dat er zorgvuldig moet worden omgegaan met de Rijksgenoten in het Caribisch gebied. Ook de PvdA liet verrassend ongenuanceerd weten graag mee te werken aan onafhankelijkheid, net als de VVD.

Ongenuanceerd
De ongenuanceerde uitspraken van Kamerleden, als zou Curaçao met de winst voor Pueblo Soberano en MFK voor onafhankelijkheid hebben gekozen, zijn klinkklare onzin. Want Curaçao heeft niet voor onafhankelijkheid gekozen. Winnaar Pueblo Soberano van Helmin Wiels kreeg nog geen kwart van de stemmen. De MFK van ex-premier Gerrit Schotte sluit onafhankelijkheid niet uit, maar het is geen doelstelling van de partij.

Minister Spies van Koninkrijksrelaties legde in de Tweede Kamer de verkiezingsuitslag later correct uit. De wens van de bevolking voor onafhankelijkheid zal eerst uit een referendum moeten blijken. Het is nog maar de vraag hoeveel stemmers op Wiels dan daadwerkelijk voor onafhankelijkheid zullen kiezen. Een meerderheid lijkt in ieder geval onwaarschijnlijk.

Met een snelle onafhankelijkheid is het eiland bovendien niet gediend. De economie is er veel te zwak voor. Verkiezingswinnaar Wiels mag dan een populist zijn, hij is ook slim genoeg om dat in te zien. Op zijn vroegst over tien jaar is Curaçao klaar voor onafhankelijkheid, liet hij afgelopen week al weten. En het is de vraag of het eiland er ooit klaar voor zal zijn. De Vereniging Bedrijfsleven Curaçao waarschuwde al dat de uitspraken van Nederlandse politici investeerders kunnen afschrikken. Kortom, met onafhankelijkheid in het verschiet zal de Curaçaose economie alleen maar verder achteruit gaan.

Anti-Nederlands
Door de Haagse reacties op de Curaçaose verkiezingsuitslag zullen de anti-Nederlandse sentimenten verder versterkt worden. Dat speelt ook op de andere eilanden. Net als Curaçao heeft Sint Maarten zijn financiële huishouding niet op orde en vroeg of laat zal Nederland ook daar aan de bel trekken. Met Aruba gaat het na het stilleggen van de olieraffinaderij economisch bergafwaarts. Als oppositiepartij MEP daarvan bij de volgende verkiezingen profiteert dan zal de volgende regering ook minder Nederlands gezind zijn.

En dan zijn er nog de BES-eilanden, sinds 2010 bijzondere gemeenten van Nederland. Veel inwoners van Bonaire, Sint Eustatius en (in mindere mate) Saba, vinden dat ze in de steek worden gelaten door Den Haag. Ze worden achtergesteld bij het Europese deel van Nederland door onder andere slechtere sociale voorzieningen, terwijl er wel extra kosten zijn door wet- en regelgeving die Nederland van pas komt, vindt men. Bij de Nederlandse kabinetsformatie kwam daar nog een gebroken belofte bij. De toegezegde 10 miljoen euro voor natuurbeheer op de BES-eilanden wordt geschrapt, terwijl de plannen voor de besteding van het geld al voor een groot deel klaar liggen.

Weinig sympathie
Het scenario voor een steeds verdere verstoring van de relaties in het Koninkrijk ligt klaar. De reacties in Den Haag op de verkiezingsuitslag op Curaçao en het breken van beloftes zal bij veel bestuurders en inwoners van de eilanden de indruk bevestigen dat ze in Nederland op weinig sympathie hoeven te rekenen. En dat doet de verhoudingen geen goed. Daar kunnen we de schouders over ophalen, maar Nederland heeft al geen beste reputatie als ex-kolonisator. Het lijkt erop dat politiek Den Haag het nooit zal leren

Dit artikel verscheen in verkorte en aangepaste versie ook in Trouw op 31 oktober 2012