Tagarchief: Sint Maarten

Dieper in de put

Het parlement van Sint Maarten

Het parlement van Sint Maarten

Op Sint Maarten staan twee partijen tegenover elkaar zonder een millimeter te willen toegeven. Tussen hen in staat een gouverneur die geen partij mag kiezen. Een aantal staatsrechtgeleerden hebben hem beticht van weigering om zijn plicht te doen en het overschrijden van zijn bevoegdheden. Maar misschien is hij wel de enige wijze man van Sint Maarten. Drie rechters komen in een advies tot een opmerkelijk eenvoudige conclusie, maar het lijkt niet te helpen. Sint Maarten zakt steeds dieper in de put.

In het kort de achtergrond. Het kabinet van pemier Marcel Gumbs kreeg op 30 september een motie van wantrouwen aan de broek. Dan moet je opstappen, zegt de Staatsregeling. Daarover is iedereen het eens en een nieuw kabinet stond al in de steigers. Maar Gumbs en zijn ministers bedachten een list en besloten de Staten te ontbinden. Dat mag en de gouverneur moet dat besluit tekenen, zodat het kabinet kan blijven zitten tot de verkiezingen zijn geweest. Dacht Gumbs. Gouverneur Eugene Holiday was daar nog niet zo zeker van en tekende (nog) niet. De constitutionele crisis was geboren.

Verschillende staatsrechtgeleerden gaven, gevraagd en ongevraagd, hun mening. De meesten vonden dat Holiday gewoon moest tekenen voor ontbinding van de Staten. Zover bekend vond alleen Ernst Hirsch Ballin dat het kabinet Gumbs zijn ontslag moet aanbieden en plaats moet maken voor een nieuw kabinet, omdat het parlement nu eenmaal het hoogste orgaan is in de democratie.

Rechters
Gouverneur Holiday stuurde het ontbindingsbesluit terug naar Gumbs voor een nadere toelichting. Hij kreeg het pas vorige week terug. Of er aanpassingen zijn aangebracht is niet bekend. De gouverneur besloot in een poging om de patstelling te doorbreken de mening te vragen van drie rechters over de juridische interpretatie van de cruciale artikelen 33, 40 en 59 van de Staatsregeling. En niet de minste rechters: twee leden van zijn eigen Constitutionele Hof (onder wie de president) en de president van het Gemeenschappelijk Hof.

De conclusie van de rechters, in een uitvoerig advies, is eigenlijk van een ontwapenende eenvoud. Iedereen het had kunnen bedenken: handel in de volgorde van de gebeurtenissen. In essentie hebben beide partijen gelijk: na een motie van wantrouwen moet je als minister je ontslag aanbieden en een kabinet kan de Staten altijd ontbinden. De gouverneur kan er niet onderuit het ontbindingsbesluit te tekenen, tenzij het in strijd is met de Staatsregeling. Daarna volgt een laatste opmerking van het panel van rechters: ,,Daarbij geldt echter wel als voorwaarde dat het kabinet in overeenstemming handelt met de Staatsregeling en na aanvaarding van een motie van wantrouwen zonder uitstel zijn ontslag indient.”

Stap terug
De zaak is dus eigenlijk simpel. Het kabinet Gumbs moet zijn ontslag indienen en kan vervolgens als demissionair kabinet alsnog de Staten ontbinden en verkiezingen uitschrijven. Beide partijen doen een stap terug, schrijven de rechters in hun advies. Dat is ook waarop gouverneur Holiday nu heeft aangedrongen. Tevergeefs.

Het is een raadsel waarom Gumbs zo halsstarrig vasthoudt aan de omgekeerde volgorde. Dat hij boos is op het parlement is begrijpelijk, want een kabinet naar huis sturen terwijl de premier in het buitenland is, is niet chique. Maar het is nu eenmaal mogelijk. Het leven van zijn kabinet kan hij hooguit drie maanden rekken en de Staten kunnen hem na het ontbindingsbesluit bovendien alsnog direct naar huis sturen.

De enige wijze man in dit hele spel lijkt toch gouverneur Holiday te zijn, die tenminste heeft geprobeerd de crisis te bezweren. Maar of hij deze knoop nu nog kan ontwarren is de vraag. Draagt hij het ontbindingsbesluit nu alsnog voor vernietiging voor? Het lijkt de enige manier om nog uitvoering te kunnen geven aan het advies van het panel van rechters. Als de patstelling voortduurt kan hij op de vingers worden getikt, omdat hij een voorliggend Landsbesluit niet tekent.

Ingrijpen
De politici van Sint Maarten gooien wat er nog resteert van de reputatie van hun land definitief te grabbel. De Staten sturen een kabinet naar huis terwijl er geen enkele minister aanwezig is om te reageren op de motie van wantrouwen. Bovendien blijkt er al lang in de achterkamertjes een nieuw kabinet op poten zijn gezet, inclusief portefeuilleverdeling. Het zittende kabinet Gumbs zit op het pluche geplakt en maakt de situatie alleen maar erger. Ondertussen lijkt het erop dat de criminaliteit het eiland steeds meer in zijn grip krijgt. In Den Haag zal er weinig begrip over blijven voor Sint Maarten, al helemaal niet als uiteindelijk de Koninkrijksregering deze crisis zal moeten oplossen door in te grijpen. Want als er ooit sprake is geweest van onbehoorlijk bestuur dan is dat wel in deze crisis.

Advertenties

Voor Nederlandse media blijven Cariben blinde vlek

Curaçao staat weer op zijn kop na de zelfmoord van ‘Pretu’. De verdachte werd gezien als sleutelfiguur voor de oplossing van de moord op Helmin Wiels. Speculaties over de gang van zaken zijn niet van de lucht. Ook voor Nederlandse media is dit nieuws. Nieuwssites, kranten en omroepen melden het allemaal. Ook dat de minister van Justitie zijn portefeuille ter beschikking stelt, hoewel hij formeel niet verantwoordelijk is voor de veiligheid van een verdachte.

Inhoudelijk is er weinig aan te merken op de berichtgeving. Die is in de meeste gevallen feitelijk; dat het nieuws voor onrust zorgt op Curaçao valt niet te ontkennen. En toch blijft er bij mij een wrange smaak achter. Natuurlijk, het gaat weer over moord en doodslag. Maar de directe oorzaak ligt in de berichtgeving vlak voor het weekend over het aanstaande bezoek van het koningspaar aan de Caribische rijksdelen.

Geen nieuws
Vrijdagmiddag 6 september berichtte het NOS-bulletin dat koning Willem-Alexander en koningin Máxima in november een kennismakingsbezoek brengen aan de ‘overzeese gebieden’. Waarna voor de zekerheid even alle zes eilanden genoemd worden. En dan volgt het doel van de reis. “Waar is het nieuws”, schoot er door mijn hoofd. Want dat wist ik allemaal al lang. Namelijk sinds de provincietour van het nieuwe koninklijk paar in februari werd aangekondigd.

Het nieuws komt pas in alinea drie: het bezoek begint op 12 november op Sint-Maarten. “Oh, het reisschema is nu bekend”, begreep ik, “Dat is het nieuws.” Terugzoekend op de NOS-site, zie ik dat de omroep wel wist dat ze oud nieuws zaten te verkondigen, want op de website staat er bij dat in maart (wat dus ook nog fout is) het bezoek al was aangekondigd. Zo’n bericht is toch jammer, ook voor koning Willem-Alexander. Want hij doet – misschien nog wel meer dan zijn moeder deed – zijn best om het Caribische deel van het Koninkrijk steeds te noemen in zijn toespraken.

Het is wat flauw om dit bericht zo negatief te benaderen, want er zijn ergere dingen. De NOS toont tenminste nog enige betrokkenheid door dit nieuws te brengen. En de Rijksvoorlichtingsdienst is medeschuldig, want het bericht volgt braaf het persbericht van de RVD. Maar het is een typisch voorbeeld van het belang dat wordt gehecht aan berichtgeving over de Caribische eilanden. Er is weinig of geen parate kennis op de redacties en er hoeft weinig energie in gestoken te worden.

Lekkere kop
Dat laatste is juist wat mij stoort. Nog los van de erg selectieve onderwerpkeuze worden details niet belangrijk gevonden als het over de Cariben gaat. Alleen als er sensationele dingen zijn te berichten, zoals de zaak-Wiels, wordt er tijd en mankracht voor vrijgemaakt. En dan nog moet je maar hopen dat de krant, website of omroep de moeite neemt om feiten te checken en (lokale) deskundigen in te schakelen. De NOS is wat dat betreft zeker niet het slechtste jongetje van de klas, maar voor sommige Nederlandse media is een lekkere kop belangrijker dan de inhoud als het over de eilanden gaat.

Verkeersopvoeding moeilijk, maar noodzakelijk

Altijd als ik op Curaçao arriveer voel ik me direct thuis. Zonder na te hoeven denken stap ik in de auto en rij overal heen. Ook over de verkeersveiligheid denk ik niet echt na. Ik rij voorzichtig, drink niet als ik moet rijden en bel niet achter het stuur. Dat is niet genoeg, want we zijn ook afhankelijk van het gedrag van anderen. Dat bleek weer eens afgelopen zondag 4 augustus. In een fractie van een seconde vielen er drie doden door een roekeloze jonge chauffeur.

In drie weken Curaçao maak je wel eens wat mee op de weg. Meestal loopt het goed af en denk je er niet verder over na. Je komt ook altijd wel een keer langs die ‘thermometers’ die het aantal verkeersdoden aangeven. Daar rij je vrij achteloos aan voorbij. De afgelopen weken stond daar een 6 op. In een klap is dat aantal met de helft toegenomen: 9. Dat stemt wel tot nadenken. Heel het eiland spreekt er over. Maar na de begrafenissen ebt dat weg en verandert er niets.

Collega
Precies een week geleden (donderdag 1 augustus) zat ik met drie ex-collega’s op een terras aan de koffie. Herinneringen werden opgehaald en nieuwtjes uitgewisseld. Nog een week eerder had ik het contact met een van hen al hernieuwd bij haar thuis. Een ongedwongen samenzijn samen met haar man en tussen haar honden en katten. Drie dagen na die laatste ontmoeting op het terras was zij het onschuldige slachtoffer van de roekeloze jonge automobilist.

De precieze omstandigheden zijn nog niet duidelijk. Wel duidelijk is dat deze chauffeur geen rijbewijs had en met hoge snelheid reed. Hoe en waarom hij van de weg afraakte weten we niet. Speculaties over dronkenschap blijken alvast niet terecht. Dat hij is doorgereden in zijn zwaar beschadigde auto staat wel vast. Onverschilligheid of angst? Een van de verhalen op internet vertelt dat hij al vaker problemen in het verkeer heeft gehad.

Intussen vragen we ons af hoe zoiets kon gebeuren. Feit is dat als je goed om je heen kijkt een aantal dingen opvalt in het verkeer op Curaçao. Dat geldt trouwens grotendeels ook voor Aruba, Sint Maarten en zelfs Bonaire. De wegen zijn niet al te best; er zijn veel gaten en de belijning is vrijwel overal vervaagd. Dat bevordert de verkeersveiligheid niet. Gelukkig liggen er tegenwoordig op veel wegen drempels, waardoor de snelheid wordt afgeremd. Maar niet op belangrijke doorgaande wegen, zoals de zogenoemde EEG-weg waar dit ongeluk plaatsvond.

Gedrag
Niet de wegen, maar het gedrag van de automobilist lijkt het grootste probleem. Want ook al kan het op zondagochtend: waarom rij je zo hard? Dat staat stoer, geeft een lekker gevoel. Maar als er een (grote) groep lopers langs de weg opdoemt, denk je toch wel even na. Zou je zeggen. Is het dan toch onverschilligheid?

Het valt op dat er veel gebeld wordt achter het stuur. Erger nog: er wordt volop ‘getekst’ (dat is sms’en). Met eigen ogen gezien: chauffeur en bijrijder die allebei tijdens het rijden hun blik op hun telefoon hebben en met hun duimen over het toetsenbord gaan. Midden op de drukke Schottegatweg. Het laat zich raden hoe deze auto over de weg reed. Een paar glazen alcohol drinken en daarna achter het stuur kruipen is ook heel normaal. Er heerst simpelweg een verkeerde mentaliteit in het verkeer. En voor u denkt dat alles in Nederland beter is: ook daar rijden nog steeds mensen rond die denken stunts uit te kunnen halen op de weg.

Opvoeding
Het verhogen van de pakkans helpt natuurlijk, er wordt al snel geroepen om meer controles en zware straffen. Natuurlijk, de overheid van Curaçao (en die van de andere eilanden) is verantwoordelijk voor het zo veilig mogelijk maken van de wegen. Maar een betere opvoeding moet aan de basis liggen. Een lastige zaak, maar het zou goed zijn als er tenminste een poging wordt gedaan om jongeren al vroeg bij te brengen dat je bij deelname aan het verkeer oog moet hebben voor de veiligheid van jezelf en die van anderen.

Dat is een taak voor de overheid met voorlichting, maar ook voor het onderwijs en ouders. Hoe jonger we beginnen met het aanleren van een betere mentaliteit hoe groter de kans dat we het aantal verkeersslachtoffers kunnen terugdringen. Het is te laat voor Monique, Kristen en Elton, maar het kan andere levens sparen.

Sint Maarten besmet met Curaçaose ziekte

Afgetreden regering van Sint MaartenKabinetten in ons Koninkrijk zitten zelden hun regeerperiode uit. Alleen op Aruba wil dat nog wel eens gebeuren, omdat AVP en MEP beurtelings de verkiezingen winnen. Andere partijen proberen dapper mee te doen, maar meer dan een enkele zetel halen ze zelden. In Nederland weet bijna niemand een kabinet te noemen dat de rit heeft uitgezeten en op Curaçao en Sint Maarten is dat inmiddels niet anders.

Sinds de val van het kabinet-Schotte op Curaçao vorig jaar doet zich een nieuw fenomeen voor. Door blokkades probeert men het leven te rekken. Demissionair premier Schotte sloot zich zelfs even op in het gebouw van de ministerraad en Statenvoorzitter Asjes weigerde Statenvergaderingen uit te schrijven. Het is zorgelijk dat dit voorbeeld onlangs op Sint Maarten navolging kreeg. Toen de regering de meerderheid verloor ontstond er een impasse van doordat parlementsvoorzitter Samuel niet wilde vergaderen. Hij had schijnbaar goed gekeken naar het voorbeeld van Asjes.

Ondemocratisch
Net als op Curaçao stond er op Sint Maarten een nieuwe coalitie klaar om de regeringstaken over te nemen. Maar het verlies van een prominente positie (Statenvoorzitter, premier of minister) lijkt voor sommige politici zo onverteerbaar dat ze naar ondemocratische middelen grijpen. Hopelijk waait deze ziekte snel over, want de politiek op de eilanden heeft al geen beste naam. Bij volgende verkiezingen zou de opkomst wel eens naar ongekende diepten kunnen dalen als de kiezers steeds meer het gevoel krijgen dat het politici alleen maar om de macht te doen is.

Misschien zijn er te veel partijen. Op Curaçao is die klacht al tientallen jaren te horen. Door de versnippering in het kleine parlement (en vroeger de Eilandsraad) is er nauwelijks nog een stabiele regering te vormen. Partijen die eerder lijnrecht tegenover elkaar stonden worden gedwongen samen te werken om maar een meerderheid te krijgen. Fricties worden onvermijdelijk.

Kiesdrempel
Ook in Nederland komt dat voor: VVD en PvdA zijn niet bepaald gelijkgestemde partijen, maar werden door de verkiezingsuitslag tot elkaar veroordeeld. Het is de vraag hoe lang dat goed gaat. Helaas lijken er weinig oplossingen beschikbaar om een stabieler politiek klimaat te scheppen. In Nederland hoor je nog wel eens een kiesdrempel voorstellen, zoals andere landen die hebben, maar echt serieus wordt het niet overwogen.

In de Caribische landen is een kiesdrempel zo goed als onmogelijk. Met een parlement van nauwelijks twintig zetels moet een partij al bijna 5 procent van de stemmen halen voor een zetel. Met hogere drempels maak je het een nieuwe partij wel erg moeilijk om in de Staten te komen.

Claude Wathey
Misschien is mogelijk om hogere eisen te stellen aan nieuwe partijen om deel te kunnen nemen aan verkiezingen. Je zou kunnen streven naar een tweepartijenstelsel, zoals op Aruba in feite de praktijk is. Dat werkt in de VS, waar een derde partij eigenlijk alleen in theorie een kans maakt. En ook daaraan kleven gevaren. Denk maar eens aan het verleden op Sint Maarten toen de DP onder leiding van Claude Wathey de dienst uitmaakte. De oppositie kon geen vuist maken en het eiland heeft zijn maffia-imago aan die tijd te danken. Kortom, er zit in onze democratische traditie weinig anders op dan te leven met politieke versnippering. En dan maar te hopen dat het gezonde verstand bij de politici zegeviert.