Tagarchief: Ronald van Raak

Mag dat Nederlandse vingertje nou eens weg?

Als je een tijdje ‘weg’ bent geweest – en het nieuws maar oppervlakkig hebt gevolgd – biedt dat het voordeel dat je de zaken eens van een afstand kunt bekijken. Dan ziet de toestand in de wereld er ineens anders uit. Een soort helikopterview in plaats van een beeld vanaf de grond, waar je steeds maar een detail van het geheel ziet. Toegespitst op het Koninkrijk der Nederlanden rijst bij zo’n bovenaanzicht de vraag of de Caribische eilanden politiek wel wezenlijk anders functioneren dan de grote Europese broer Nederland.

Op het Interparlementair overleg (IPKO) werd deze week gesproken over integriteit. In Nederland wordt vaak wat minachtend of welwillend glimlachend gedaan over de besturen en regeringen op de eilanden. Sommige partijen en ook veel Nederlandse burgers vinden dat de eilanden hun eigen zaken niet kunnen regelen. Er is veel corruptie en daarom is zo’n discussie over integriteit een mooie kans om de eilanders te vertellen hoe het moet.

Veel Caribische burgers kijken ook op tegen Nederland als het land waar het veel beter gaat, waar goede regels zijn die ook worden nageleefd en waar politici volwassen zijn en weten wat ze doen. Dit in tegenstelling tot de eigen politici, die vooral aan zichzelf of hooguit hun partij denken en corrupt zijn. Maar is dat terecht?

Sjoemelen
Nederland is natuurlijk veel groter en is daardoor bestuurlijk krachtiger. Maar kijk eens om je heen. Lees deze week bijvoorbeeld de kranten eens. Parlementaire enquete over corrupte en zelfverrijkende bestuurders van woningbouwstichtingen. Een onderzoek naar de door wanbeleid mislukte fusie van thuiszorginstellingen, waarvan een van de topmannen volgens de vakbond slapend rijk werd. Een benoeming van een Nationale Ombudsman waarvan de Tweede Kamercommissie een potje heeft gemaakt. En het weekblad Vrij Nederland stelde onder de kop ‘Sjoemelen in de polder’ een lijst samen van misstappen van Nederlandse politici in de afgelopen 30 jaar.

Op het IPKO trok SP-Tweede Kamerlid Ronald van Raak (die overigens lid was van de bovengenoemde Ombudsmancommissie) volgens de verslagen zoals gebruikelijk een grote broek aan tegenover de eilanden. Hij stelde Nederland voor als het goede voorbeeld op het gebied van integriteit. Gelukkig wees collega Roelof van Laar (PvdA) hem terecht door onder andere te verwijzen naar de lijst van Vrij Nederland.

Kortom, moeten Aruba, Curaçao en Sint Maarten zich nog wel iets aantrekken van Nederland? Toch wel, want hoe begrijpelijk de aanval van MFK-Statenlid Amerigo Thodé op Van Raak ook was, de Curaçaose politicus heeft natuurlijk nog meer kilo’s boter op het hoofd dan zijn doelwit. Het gehakketak binnen de delegaties van Curaçao, Aruba en Sint Maarten over het onderwerp integriteit wijst er ook op dat de eilandelijke politiek nog lang niet volwassen is. Nederland is op dat gebied toch nog wel een paar stapjes verder.

Vingertje
Als Nederland nu eens dat opgestoken vingertje achterwege laat en de Caribische landen in het Koninkrijk serieus benadert, dan kunnen de eilanden echt nog wat leren van de Europese partner. Het helpt in dit verband niet dat premier Mark Rutte een ontmoeting met de delegaties aan zich voorbij liet gaan wegens de aanwezigheid van het omstreden Sint Maartense Statenlid Patrick Illidge. Natuurlijk had hij beter niet mee kunnen komen, maar hij is nog steeds slechts verdachte. En het wegblijven bij zijn rechtszitting (de reden die Rutte opgaf) was met instemming van de rechtbank. Een goed geïnformeerde premier had dit geweten.

Advertenties

Frisse start voor parlementariërs

Het jaar 2014 is fris begonnen op de Caribische eilanden. Curaçao noteerde zelfs een record-lage temperatuur van minder dan 20 graden. Het lijkt alsof dit de parlementariërs van het Koninkrijk goed heeft gedaan. Want op het periodieke overleg (IPKO) leek er nauwelijks een vuiltje aan de lucht.

Dat is opmerkelijk omdat er toch in 2013 aardig wat fricties waren. Sint Maarten kreeg in navolging van Curaçao een aanwijzing van ‘het Koninkrijk’ (lees: Nederland). Op de eilanden was men ontstemd over de ‘Bosman-wet’ – die natuurlijk nog lang geen wet is – over een beperkte toelating van rijksgenoten in Nederland. En op Bonaire heerste een bestuurlijke chaos. Om maar een paar dingen te noemen.

Genoeg stof om elkaar over in de haren te vliegen. Maar dat gebeurde niet. Natuurlijk zijn de tijden dat Hero Brinkman (destijds PVV) bewust het overleg opblies voorbij. En voor die ruzie-achtige periode waren de ontmoetingen meestal vooral een vriendelijk samenzijn van parlementsleden. Volgens velen waren het zelfs snoepreisjes. Toch zal menigeen meer vuurwerk verwacht hebben dit jaar.

Laveren
Misschien heeft de Nederlandse delegatieleider Jeroen Recourt (PvdA-Tweede Kamerlid en ex-rechter op Aruba) vooraf eens goed met zijn collega’s gesproken over de benadering van de overzeese collega’s. Hoe dan ook, er werd handig door de heikele onderwerpen heen gelaveerd. Niet er omheen, maar er doorheen, want ze kwamen wel degelijk ter tafel.

Over de plannen van Bosman (VVD) werd gezegd dat men zich heeft geconcentreerd op de achterliggende gedachte: het helpen van jongeren die dreigen te ontsporen. De strenge Bosman zelf zei op Saba dat de Eilandsraad meer de ruimte moet krijgen en dat Nederland een stapje terug moet doen. Al toonde hij zich op Bonaire weer een ware VVD’er door te zeggen dat de inwoners harder moeten werken om de hoge prijzen te kunnen betalen.

Kans
Ook andere moeilijke onderwerpen zijn besproken: racisme, integriteit, de financiën, ga het hele rijtje maar af. Toch hebben de parlementariërs nergens ruzie over gekregen, althans niet in het openbaar. Dat is positief, al valt te hopen dat ze wel degelijk kritisch naar elkaar zijn geweest. Zo’n prettige ontmoeting garandeert natuurlijk niet dat het dit jaar goed zal komen met het Koninkrijk. Delegatielid Ronald van Raak (SP) zei tegen Caribisch Netwerk hierover pessimistisch te zijn. En misschien heeft hij wel gelijk. Maar met een positieve start van het jaar is in ieder geval de kans gecreëerd dat 2014 een beter jaar wordt dan 2013.

Gemenebest: weg met die eilanden

20130707-111046.jpgHet is bepaald geen nieuw idee om een Gemenebest te vormen tussen Nederland en de Antilliaanse eilanden. Al twintig jaar geleden werd er over gesproken, toen een vergeefse poging werd gedaan om een nieuwe structuur te bedenken voor de verhoudingen in het Koninkrijk. Toch is het plan dat VVD en SP afgelopen week presenteerden aandacht waard. Wat willen deze partijen, die vaak lijnrecht tegenover elkaar staan, eigenlijk?

Het is voor het eerst dat de Gemenebestgedachte is uitgewerkt in een min of meer concreet voorstel. Toen begin jaren ’90 het kabinet-Lubbers met de Antilliaanse en Arubaanse regeringen in gesprek ging over een nieuwe staatkundige toekomst kwam minister Hirsch Ballin van Antilliaanse en Arubaanse zaken met het idee om de Antillen te splitsen in een Bovenwinds en Benedenwinds land.

Binnen dat kader kwam ook het idee op voor een unie tussen Curaçao en Bonaire. En ook het idee van een Gemenebest zong toen rond. Zover ik me herinner had dat idee vooral op Bonaire enige aanhang, maar erg serieus werd de optie nooit genomen. Het werd in ieder geval niet uitgewerkt. De conferentie van toen mislukte en leeft alleen voort in de herinnering omdat toenmalig minister Suzy Römer een slecht gevallen Nederlands voorstel voor de ogen van de Nederlandse delegatie verscheurde.

Te snel
Sinds die tijd is het idee voor een Gemenebest vaker geopperd, maar ook in de aanloop naar de staatkundige hervorming van 2010 was het nooit een serieuze gedachte. Terwijl we nog steeds bezig zijn de gevolgen van 10-10-10 uit te werken en invulling te geven aan de nieuwe verhoudingen, komen André Bosman (VVD) en Ronald van Raak (SP) met een plan voor een nieuwe reorganisatie in het Koninkrijk. In bedrijven zijn opeenvolgende reorganisaties niet ongewoon, maar in een staat is dat toch opvallend. Zelfs België doet het rustiger aan.

Tegenpolen VVD en SP vinden elkaar in dit nieuwe voorstel, omdat ze allebei het liefst de eilanden zelfstandig laten worden. Ze hebben ieder hun eigen filosofie achter dit plan. Bosman wil het liefst op een fatsoenlijke manier van de eilanden af. Van Raak gelooft echet dat het beter is voor de Antillianen om volledig zelfstandig te worden. Beiden willen van het Statuut af omdat Nederland te veel bemoeienis heeft met de Caribische eilanden, politiek en financieel. Het is dat de PVV nog radicaler denkt, anders zou die partij ook nog wel mee willen doen. De opstellers van het plan rekenen in ieder geval wel alvast op de stemmen van de PVV in het parlement.

Kansloos
Tot op zekere hoogte is het idee van een Gemenebest best sympathiek. Het betekent zelfstandigheid voor de (ei)landen zonder dat Nederland ze helemaal los laat. Maar om zo snel het Koninkrijk weer op de schop te nemen is ongewenst. Laten we eerst in 2015, zoals in 2010 is afgesproken, maar eens kijken hoe het gaat. Gelukkig stelt ook minister Plasterk dat in zijn reactie op het plan. Los daarvan heeft het plan van VVD en SP de schijn tegen; het lijkt er verdacht veel op dat ze eigenlijk alleen maar graag van de eilanden af willen. Dat maakt dit plan voor een Gemenebest bij voorbaat al bijna kansloos.