Tagarchief: Pueblo Soberano

Kies gezond

Het circus gaat eindelijk beginnen. De eerste voorstelling is maandag. We kijken er al maanden naar uit, want de try-outs en reclames beloven veel spektakel. U weet waar ik het over heb: het verkiezingscircus op Curaçao en trouwens ook Sint Maarten.

Ik kan er niet omheen, daar moet ik over schrijven. Maar waarom eigenlijk? Omdat we dat met zijn allen belangrijk vinden, de democratie en zo. Ik kan me voorstellen dat veel mensen er helemaal geen zin in hebben. Het politieke gekonkel en geruzie is al jaren bezig. Het oprichten van nieuwe partijen lijkt wel een nationale hobby geworden met meer partijen dan Statenzetels. Op wie zou je moeten stemmen?

Een land krijgt de regering die het verdient. Een citaat van een Franse politicoloog dat vaak, zoals vaak met citaten, verkeerd wordt gebruikt. De man zei het namelijk als cynische kritiek op de Franse revolutie, hij was tegen de democratie.

Sterke speler
Om dat cynisme even vast te houden. Het citaat zou wel eens heel toepasselijk kunnen zijn in de Curaçaose situatie. En trouwens ook op Sint Maarten, waar een paar dagen eerder ook verkiezingen zijn. Met zoveel partijen dreigt het een janboel te worden. Een gevaarlijke chaos zelfs, want waar er zoveel vechten om een zetel kan een sterke speler er wel eens met de buit vandoor gaan. En er doet een hele sterke speler mee.

Want stel je nou eens voor dat de MFK van Gerrit Schotte de verkiezingen van 30 september wint. Bepaald geen ondenkbaar scenario. Heeft dan de democratie gewonnen? Ja, want Schotte krijgt de meeste stemmen, dat is democratie. Maar hij is veroordeeld voor corruptie, het aannemen van smeergeld en hij koopt stemmen.

10.000 Gulden boodschappen
Bij u is hij nog niet langs geweest? Bij mij wel, elke avond weer vele keren. Samen met zijn partijgenoten, of met zijn dochtertje, of alleen. Wapperend met 10.000 gulden aan boodschappen of een nieuwe auto. Gek wordt je ervan, complete reclameblokken voor, na en tussen het nieuws van TeleCuraçao gevuld door MFK, stichting Gerrit Schotte of hoe al die satellietorganisaties van de partij ook mogen heten. Als het geen omkoping is dan toch wel hersenspoeling.

Het wekt, bij mij althans, zoveel ergernis dat ik probeer om niet meer voor 8 uur ’s avonds te kijken en bij het eerste reclameblok weer weg te zappen van het nieuws.

Boter op het hoofd
Maar wat is het alternatief? Al die kleine afsplitsingen van ontevreden Statenleden? Ik denk het niet. Partijen met boter op hun hoofd die nu, na vier jaar pappen en nathouden, in het zicht van de verkiezingen stoer doen na het zoveelste rapport over de frauduleuze mismanager Marvelyne Wiels? Of de partij van Wiels zelf dan, die stug blijft volhouden dat ze niets verkeerds heeft gedaan. En kennelijk mag ze van de PS alles zeggen over haar vermoorde broer Helmin en die andere broer Aubert en een heleboel andere mensen. Ik ga dat hier niet herhalen, maar een beetje beschaving is ver te zoeken bij deze vrouw die Curaçao vertegenwoordigt. Over welk machtsmiddel zou ze toch beschikken dat dit allemaal getolereerd wordt.

Er blijft niet veel keuze over. De MFK wordt het gemakkelijk gemaakt om met al het geld waar deze partij over blijkt te beschikken, plus enkele media die zij in hun zak hebben, de kiezer naar zich toe te lokken. De democratie wint wat mij betreft niet als het geld bepaalt wie er wint. Populisten winnen in steeds meer landen terrein met borrelpraat: van Wilders tot Trump. Fastfood. Ik hoop dat Curaçao op 30 september een uitzondering blijkt te zijn. En dat dit eiland een regering krijgt die het echt verdient: een die kijkt naar wat goed is voor de mensen, de natuur, het milieu en – ja ook dat is belangrijk – de economie. Een kabinet met een voedzaam, evenwichtig menu. Maar ik twijfel.

Wat betreft Sint Maarten. Ook daar heb je een hele sterke speler: de UP van Theo Heyliger. Indirect al veroordeeld voor verkiezingsfraude. Al heeft het Openbaar Ministerie merkwaardig genoeg afgezien van vervolging, de stemmenkopers en -verkopers hebben straf gekregen. En ook Heyliger is degene met het meeste geld.

Kies gezond
Het circus gaat nu dus beginnen. Misschien dat er een paar mooie voorstellingen tussen zitten de komende weken. Van eerlijke mensen met een goed partijprogramma, die kiezers kunnen overtuigen dat er niet gekozen moet worden voor de mooie loze praatjes van mensen met een strafblad en veel geld. Want er zitten heus wel eerlijke mensen in de politiek. Je moet ze alleen weten te vinden tussen de poppenkastvoorstellingen. Dat is ook een taak voor die paar media die de campagne wel kritisch volgen.

Mijn motto voor deze verkiezingen: kies gezond in plaats van fastfood. Ik hoop dat het ons lukt.

Deze blog is een iets aangepaste versie van een column die is uitgezonden in het programma Wat een Week! van 6 augustus 2016 op Paradise FM.

Advertenties

Imago is alles

Nog niet eens zo heel lang geleden werd er op Curaçao een beetje neergekeken op toerisme. Bezoekers van het eiland vonden de gastvrijheid op het eiland onder de maat. In winkels werd je geholpen door (meestal) dames bij wie de verveling van het gezicht spatte. In de horeca slofte de bediening naar je tafel en weer terug naar de bar waaraan ze hangend met de collega’s de dingen van de dag bespraken.

De uitleg die sommige deskundigen er aan gaven was dat mensen een leuke tijd geven, bedienen met een glimlach, te dicht bij het slavernijverleden kwam. Op Aruba was veel minder slavernij en was de bevolking minder belast. Of dat echt de verklaring is valt te betwijfelen, feit is dat je geen succes maakt van het toerisme als je je gasten niet met open armen ontvangt. Tegenwoordig is dat ook op Curaçao doorgedrongen, al zal menigeen vinden dat er nog steeds veel verbeterd kan worden. In tegenstelling tot enkele tientallen jaren gelden is toerisme een belangrijke economische pijler geworden en daar wordt hard aan gewerkt.

Investeringsklimaat
Toch blijft er een probleem met Curaçao. Misschien dat de toerist nu meestal met een glimlach wordt ontvangen, de investeerder vindt nog maar moeizaam zijn weg naar het eiland. Ondernemers, met de Vereniging Bedrijfsleven Curaçao (VBC) voorop, blijven erop hameren dat het investeringsklimaat slecht is. Procedures lopen te traag en vergunningen aanvragen is een kwestie van heel veel geduld. Het is ongetwijfeld goed als daar verandering in komt.

Maar er is veel meer. Het gezaghebbende blad The Economist drukte in een landenrapport over Curaçao onlangs de politiek met de neus op de feiten. Er is geen vertrouwen in de politiek: Curaçao heeft een fragiele coalitieregering. En als men denkt dat de wereld niet weet wat er op dat kleine Curaçao gebeurt, vergeet het maar. In het rapport werden alle gebeurtenissen van de laatste jaren beschreven: van de moord op politicus Helmin Wiels tot aan het geweld zoals de schietpartij op Hato. En dat politici worden verdacht van witwassen of betrokkenheid bij misdaden wordt ook vermeld.

MFK
Een investeerder die dit leest denkt wel twee keer na voor hij zijn geld in dit eiland steekt. De huidige regering mag dan financieel orde op zaken hebben gesteld, veel vertrouwen wekt het niet dat de grootste partij (Pueblo Soberano) op termijn volledige onafhankelijkheid wil. Daar komt nog bij dat om de haverklap rechtszaken worden aangespannen door een partij (MFK) waarvan de leider (Gerrit Schotte) wordt verdacht van witwassen. En de advocaten van diezelfde partij (het kantoor van Sulvaran en Peterson) aan de andere kant op allerlei manieren rechtszaken proberen te ontregelen door wrakingsverzoeken in te blijven dienen. Allemaal politiek gerommel dat binnen de Curaçaose verhoudingen misschien nog begrijpelijk is. Uit het rapport van The Economist blijkt dat dit ook naar buiten gaat. Buitenlandse investeerders die het nog aandurven hun geld op Curaçao te besteden laden al bijna bij voorbaat de verdenking op zich dat ze andere motieven hebben dan winst maken.

Imago
Om nog een keer de vergelijking met Aruba te maken. Daar gaat het echt niet zoveel beter dan op Curaçao. Maar premier Mike Eman draagt uit dat het goed gaat met het eiland en dat zijn regering een eenheid is en vol plannen zit om het nog beter te maken. Het imago van de regering Eman en Aruba is duizend keer beter dan dat van Curaçao. De politici op Curaçao zouden eens beter na moeten denken voor ze weer eens naar de rechter stappen, een minister wegsturen of elkaar de huid volschelden. Kortom, ze moeten wat minder aan zichzelf denken en meer aan de bevolking die zij vertegenwoordigen en aan het imago van Curaçao. Misschien dat dan de investeerders vertrouwen krijgen in het eiland waarvan de politici zeggen dat ze er zoveel van houden.

Wie is er bang voor Ivar Asjes?

Ivar AsjesHet is sneller gebeurd dan menigeen had verwacht, maar voorspelbaar was het wel. Pueblo Soberano (PS) is na de dood van Helmin Wiels in LPF-achtige toestanden terecht gekomen. De strijd om de opvolging van Wiels als partijleider lijkt beslecht te gaan worden in het voordeel van Ivar Asjes, al zijn verrassingen bepaald nog niet uitgesloten. Zeker is dat de PS een andere partij zal worden en dat een deel zich zal afscheiden, al dan niet gedwongen door Asjes.

Heeft Helmin Wiels een fout gemaakt door Asjes als zijn nummer twee aan te wijzen? Het lijkt er wel op. Asjes heeft net als de vermoorde charismatische leider een grote mond, maar mist het politieke vernuft en zijn ideologische drijfveren. Er kleven smetten aan Asjes, waardoor hij nooit zo populair zal worden als Wiels. Toen het kabinet-Schotte viel blokkeerde Asjes als Statenvoorzitter de vergaderingen van het parlement, zodat hij aan kon blijven. Het tekent het belang dat hij hecht aan het pluche.

Macht
Een nieuwe aanwijzing voor de macht die Asjes nastreeft is de gang van zaken rond de formatie van een nieuw politiek kabinet. Hij diende zijn ontslag in als Statenlid in de verwachting dat hij dan vandaag (3 juni) zou worden beëdigd als nieuwe premier. Nu de waarnemend gouverneur die beëdiging heeft uitgesteld omdat de screening van de ministers nog niet is voltooid, wil Asjes zijn ontslag intrekken.

Populistisch
Waarom is Helmin Wiels eigenlijk in zee gegaan met Asjes? Waarschijnlijk konden de twee elkaar vinden in de manier waarop politiek bedreven werd: populistisch en met veel tamtam. En laten we niet vergeten dat Wiels ook met open ogen in een kabinet is gaan zitten met de MFK van Gerrit Schotte. Pas later drong kennelijk tot hem door dat er een waas van corruptie om Schotte hing; de corruptie die hij wilde bestrijden. Toch blijft het vreemd, want ook Asjes had in die periode al geen brandschoon imago. Misschien dacht Wiels hem in toom te kunnen houden.

Krachtige leider
Demissionair premier Daniel Hodge is in Trouw van maandag (3 juni) openhartig. Hij ziet het somber in voor de politiek van Curaçao: “Er wordt maar weinig in het belang van het land gedacht.” En over zijn beoogde opvolger Asjes: “Curaçao heeft geen leider nodig die macht zoekt. Curaçao heeft een krachtige leider nodig. En Ivar Asjes is geen krachtige leider.” En dat zegt de premier die is aangesteld door Pueblo Soberano, al is hij geen lid van die partij.

Godett
Ondertussen dient zich in de marge een oudgediende aan, die in het gat wil springen dat door Wiels is achtergelaten: Anthony Godett. Hij had afescheid genomen van de politiek; zijn partij FOL was voorbijgestreefd door Pueblo Soberano, dat zich ongeveer op dezelfde groep kiezers richt. Nu Wiels er niet meer is en PS met zichzelf overhoop ligt, ziet Godett ineens weer kansen. Of hij geloofwaardig is kun je je afvragen, maar saai is de Curaçaose politiek nooit.

Zonder Wiels valt Curaçao terug in oude politiek

Helmin WielsDe moord op Helmin Wiels betekent een klap voor de politiek op Curaçao. Sinds de verkiezingen van oktober 2012 was hij de leider van de grootste partij op het eiland: Pueblo Soberano. Wiels veranderde niet alleen het politieke landschap, ook de manier waarop politiek wordt bedreven. Het wegvallen van Wiels zal gevolgen hebben voor Curaçao en misschien ook voor de verhouding met Nederland. Op het eerste gezicht lijkt het voor Nederland makkelijker te worden, omdat Wiels soms erg anti-Nederlands was. Maar hij durfde wel misstanden aan te kaarten en het gevaar dreigt dat Curaçao nu terugkeert naar de oude politiek.

De moord op Wiels roept onwillekeurig herinneringen op aan de moord in Nederland op Pim Fortuyn. Beiden waren populistische politici die veel kiezers aanspraken. En dan vooral die kiezers die weinig moesten hebben van de heersende politieke moraal. Toch zijn er ook verschillen. De moord op Fortuyn was duidelijk een politieke moord, uitgevoerd door een eenling. Of de moord op Wiels politiek gemotiveerd was moet nog blijken, maar de meeste theorieën gaan op dit moment uit van een criminele achtergrond.

Nationalist
Wiels wordt net als Fortuyn vaak een nationalist genoemd. Dat zag hij zelf anders. In een interview met de NTR (juli 2012) wees hij de term nationalist af: “Ik ben een Curaçaoënaar.” Iedereen die Curaçao een beetje kent weet dat hij daarmee het Papiamentse begrip ‘yu di Kòrsou’ bedoelde. Dat is veel breder dan ‘Curaçaoënaar’. Je bent als ‘kind van Curaçao’ trots op je eiland, al bijna bij voorbaat nationalistisch. Dat zal met de dood van Wiels niet veranderen, want dat gevoel heerst al decennialang op het eiland.

Wiels maakte in de politiek het verschil door in een dagelijks radioprogramma onverbloemd ‘de waarheid’ te zeggen. Hij noemde de dingen bij hun naam en schroomde niet daarbij mensen te beledigen of voor corrupt uit te maken. Politiek van de onderbuik zou je dat kunnen noemen. Wat dat betreft kon hij het prima vinden met oud-PVV Kamerlid Hero Brinkman, die de Curaçaose politici op de kast kreeg door vergelijkbare dingen te zeggen.

Het vertaalde zich in steeds meer stemmen voor Pueblo Soberano bij opeenvolgende verkiezingen. Dat de partij onafhankelijkheid  voor Curaçao nastreeft namen de meeste kiezers op de koop toe. De gemiddelde Curaçaoënaar is nog steeds blij met het Koninkrijk. Dat is trouwens heel iets anders dan blij zijn met Nederland, want politiek Den Haag zien ze in Willemstad vooral als een stelletje bemoeiallen. En van dat laatste sentiment profiteerde Wiels door zich enorm af te zetten tegen Nederlanders.

Slim
Toen Pueblo Soberano in oktober 2012 de grootste partij werd toonde Wiels zich niet alleen een charismatisch, maar ook een slim politicus. Nadat hij twee jaar lang in een coalitie had gezeten met Gerrit Schotte (MFK), met wie hij voortdurend ruzie had, liet hij de MFK als een baksteen vallen toen hij de kans kreeg. Daarbij moet gezegd worden dat hij zich altijd zeer kritisch opstelde tegenover de regering-Schotte. Hij verving keer op keer zijn eigen ministers.

Pueblo Soberano zal nu een nieuwe leider moeten vinden. Zijn partijgenoten bezworen op de avond van de moord zijn werk te zullen voortzetten. Toch dringt zich weer de vergelijking met de LPF van Pim Fortuyn op. Wiels wàs Pueblo Soberano. Gevreesd moet worden dat er geen opvolger is die het charisma van Wiels combineert met zijn gevoel voor de politieke werkelijkheid. De grote stemmentrekker is niet meer, waardoor de neergang onvermijdelijk lijkt. De invloed van Wiels op de politiek op Curaçao zal langzaam afnemen.

Oude politiek
Zolang de daders niet zijn gepakt zal bovendien de vrees blijven bestaan dat de loterijmaffia achter de moord zat. Weinig mensen zullen zo luidkeels de corruptie durven aanklagen. In Nederland zullen veel partijen vooral dat betreuren. De reacties uit Nederland op de dood van Wiels zijn veelzeggend, al zit daar natuurlijk ook een element in van ‘over de doden niets dan goeds’. Met Wiels was men het vaak niet eens, maar zijn invloed had toch een positief effect op de relatie tussen Curaçao en Nederland. Met het door Wiels geformeerde ‘takenkabinet’-Hodge kon Den Haag goed zaken doen. Op het nieuwe politieke kabinet, dat nu geformeerd wordt, heeft Wiels nog invloed gehad. Daarna is het weer aan de oude politiek. Dat perspectief stemt weinig optimistisch.

Dit artikel verscheen op 8 mei ook in dagblad Trouw

Grotere kloof in het Koninkrijk


AfbeeldingTwee landen in het Koninkrijk der Nederlanden krijgen vrijwel tegelijkertijd een nieuwe kabinet: Nederland en Curaçao. Dat is niet zonder betekenis, gezien de slechte onderlinge verhoudingen. Het nieuwe Nederlandse kabinet kan zich voorbereiden op veel geruzie in het Koninkrijk, met name met Curaçao.

Hoe de nieuwe regeringscoalitie van Curaçao er ook uit gaat zien, tegenover Nederland en zal die regering zich hard opstellen. Omgekeerd zal Nederland harde bezuinigingen eisen, omdat het vorige kabinet-Schotte de tekorten hoog heeft laten oplopen. Het eiland staat inmiddels onder financieel toezicht. In die situatie heeft de Tweede Kamer nog eens extra olie op het vuur gegooid. Het heeft op zijn minst de indruk gewekt dat het Curaçao liever kwijt dan rijk is.

De verkiezingen van 19 oktober werden gewonnen door Pueblo Soberano, een partij die naar onafhankelijkheid voor Curaçao streeft. Kamerleden reageerden bijna onverholen enthousiast. Een uitspraak als ‘die kunnen ze gisteren krijgen’ hadden we kunnen verwachten van de PVV of de SP. Maar hij kwam vanuit het CDA, een partij die toch altijd heeft beweerd dat er zorgvuldig moet worden omgegaan met de Rijksgenoten in het Caribisch gebied. Ook de PvdA liet verrassend ongenuanceerd weten graag mee te werken aan onafhankelijkheid, net als de VVD.

Ongenuanceerd
De ongenuanceerde uitspraken van Kamerleden, als zou Curaçao met de winst voor Pueblo Soberano en MFK voor onafhankelijkheid hebben gekozen, zijn klinkklare onzin. Want Curaçao heeft niet voor onafhankelijkheid gekozen. Winnaar Pueblo Soberano van Helmin Wiels kreeg nog geen kwart van de stemmen. De MFK van ex-premier Gerrit Schotte sluit onafhankelijkheid niet uit, maar het is geen doelstelling van de partij.

Minister Spies van Koninkrijksrelaties legde in de Tweede Kamer de verkiezingsuitslag later correct uit. De wens van de bevolking voor onafhankelijkheid zal eerst uit een referendum moeten blijken. Het is nog maar de vraag hoeveel stemmers op Wiels dan daadwerkelijk voor onafhankelijkheid zullen kiezen. Een meerderheid lijkt in ieder geval onwaarschijnlijk.

Met een snelle onafhankelijkheid is het eiland bovendien niet gediend. De economie is er veel te zwak voor. Verkiezingswinnaar Wiels mag dan een populist zijn, hij is ook slim genoeg om dat in te zien. Op zijn vroegst over tien jaar is Curaçao klaar voor onafhankelijkheid, liet hij afgelopen week al weten. En het is de vraag of het eiland er ooit klaar voor zal zijn. De Vereniging Bedrijfsleven Curaçao waarschuwde al dat de uitspraken van Nederlandse politici investeerders kunnen afschrikken. Kortom, met onafhankelijkheid in het verschiet zal de Curaçaose economie alleen maar verder achteruit gaan.

Anti-Nederlands
Door de Haagse reacties op de Curaçaose verkiezingsuitslag zullen de anti-Nederlandse sentimenten verder versterkt worden. Dat speelt ook op de andere eilanden. Net als Curaçao heeft Sint Maarten zijn financiële huishouding niet op orde en vroeg of laat zal Nederland ook daar aan de bel trekken. Met Aruba gaat het na het stilleggen van de olieraffinaderij economisch bergafwaarts. Als oppositiepartij MEP daarvan bij de volgende verkiezingen profiteert dan zal de volgende regering ook minder Nederlands gezind zijn.

En dan zijn er nog de BES-eilanden, sinds 2010 bijzondere gemeenten van Nederland. Veel inwoners van Bonaire, Sint Eustatius en (in mindere mate) Saba, vinden dat ze in de steek worden gelaten door Den Haag. Ze worden achtergesteld bij het Europese deel van Nederland door onder andere slechtere sociale voorzieningen, terwijl er wel extra kosten zijn door wet- en regelgeving die Nederland van pas komt, vindt men. Bij de Nederlandse kabinetsformatie kwam daar nog een gebroken belofte bij. De toegezegde 10 miljoen euro voor natuurbeheer op de BES-eilanden wordt geschrapt, terwijl de plannen voor de besteding van het geld al voor een groot deel klaar liggen.

Weinig sympathie
Het scenario voor een steeds verdere verstoring van de relaties in het Koninkrijk ligt klaar. De reacties in Den Haag op de verkiezingsuitslag op Curaçao en het breken van beloftes zal bij veel bestuurders en inwoners van de eilanden de indruk bevestigen dat ze in Nederland op weinig sympathie hoeven te rekenen. En dat doet de verhoudingen geen goed. Daar kunnen we de schouders over ophalen, maar Nederland heeft al geen beste reputatie als ex-kolonisator. Het lijkt erop dat politiek Den Haag het nooit zal leren

Dit artikel verscheen in verkorte en aangepaste versie ook in Trouw op 31 oktober 2012