Tagarchief: MFK

Kies gezond

Het circus gaat eindelijk beginnen. De eerste voorstelling is maandag. We kijken er al maanden naar uit, want de try-outs en reclames beloven veel spektakel. U weet waar ik het over heb: het verkiezingscircus op Curaçao en trouwens ook Sint Maarten.

Ik kan er niet omheen, daar moet ik over schrijven. Maar waarom eigenlijk? Omdat we dat met zijn allen belangrijk vinden, de democratie en zo. Ik kan me voorstellen dat veel mensen er helemaal geen zin in hebben. Het politieke gekonkel en geruzie is al jaren bezig. Het oprichten van nieuwe partijen lijkt wel een nationale hobby geworden met meer partijen dan Statenzetels. Op wie zou je moeten stemmen?

Een land krijgt de regering die het verdient. Een citaat van een Franse politicoloog dat vaak, zoals vaak met citaten, verkeerd wordt gebruikt. De man zei het namelijk als cynische kritiek op de Franse revolutie, hij was tegen de democratie.

Sterke speler
Om dat cynisme even vast te houden. Het citaat zou wel eens heel toepasselijk kunnen zijn in de Curaçaose situatie. En trouwens ook op Sint Maarten, waar een paar dagen eerder ook verkiezingen zijn. Met zoveel partijen dreigt het een janboel te worden. Een gevaarlijke chaos zelfs, want waar er zoveel vechten om een zetel kan een sterke speler er wel eens met de buit vandoor gaan. En er doet een hele sterke speler mee.

Want stel je nou eens voor dat de MFK van Gerrit Schotte de verkiezingen van 30 september wint. Bepaald geen ondenkbaar scenario. Heeft dan de democratie gewonnen? Ja, want Schotte krijgt de meeste stemmen, dat is democratie. Maar hij is veroordeeld voor corruptie, het aannemen van smeergeld en hij koopt stemmen.

10.000 Gulden boodschappen
Bij u is hij nog niet langs geweest? Bij mij wel, elke avond weer vele keren. Samen met zijn partijgenoten, of met zijn dochtertje, of alleen. Wapperend met 10.000 gulden aan boodschappen of een nieuwe auto. Gek wordt je ervan, complete reclameblokken voor, na en tussen het nieuws van TeleCuraçao gevuld door MFK, stichting Gerrit Schotte of hoe al die satellietorganisaties van de partij ook mogen heten. Als het geen omkoping is dan toch wel hersenspoeling.

Het wekt, bij mij althans, zoveel ergernis dat ik probeer om niet meer voor 8 uur ’s avonds te kijken en bij het eerste reclameblok weer weg te zappen van het nieuws.

Boter op het hoofd
Maar wat is het alternatief? Al die kleine afsplitsingen van ontevreden Statenleden? Ik denk het niet. Partijen met boter op hun hoofd die nu, na vier jaar pappen en nathouden, in het zicht van de verkiezingen stoer doen na het zoveelste rapport over de frauduleuze mismanager Marvelyne Wiels? Of de partij van Wiels zelf dan, die stug blijft volhouden dat ze niets verkeerds heeft gedaan. En kennelijk mag ze van de PS alles zeggen over haar vermoorde broer Helmin en die andere broer Aubert en een heleboel andere mensen. Ik ga dat hier niet herhalen, maar een beetje beschaving is ver te zoeken bij deze vrouw die Curaçao vertegenwoordigt. Over welk machtsmiddel zou ze toch beschikken dat dit allemaal getolereerd wordt.

Er blijft niet veel keuze over. De MFK wordt het gemakkelijk gemaakt om met al het geld waar deze partij over blijkt te beschikken, plus enkele media die zij in hun zak hebben, de kiezer naar zich toe te lokken. De democratie wint wat mij betreft niet als het geld bepaalt wie er wint. Populisten winnen in steeds meer landen terrein met borrelpraat: van Wilders tot Trump. Fastfood. Ik hoop dat Curaçao op 30 september een uitzondering blijkt te zijn. En dat dit eiland een regering krijgt die het echt verdient: een die kijkt naar wat goed is voor de mensen, de natuur, het milieu en – ja ook dat is belangrijk – de economie. Een kabinet met een voedzaam, evenwichtig menu. Maar ik twijfel.

Wat betreft Sint Maarten. Ook daar heb je een hele sterke speler: de UP van Theo Heyliger. Indirect al veroordeeld voor verkiezingsfraude. Al heeft het Openbaar Ministerie merkwaardig genoeg afgezien van vervolging, de stemmenkopers en -verkopers hebben straf gekregen. En ook Heyliger is degene met het meeste geld.

Kies gezond
Het circus gaat nu dus beginnen. Misschien dat er een paar mooie voorstellingen tussen zitten de komende weken. Van eerlijke mensen met een goed partijprogramma, die kiezers kunnen overtuigen dat er niet gekozen moet worden voor de mooie loze praatjes van mensen met een strafblad en veel geld. Want er zitten heus wel eerlijke mensen in de politiek. Je moet ze alleen weten te vinden tussen de poppenkastvoorstellingen. Dat is ook een taak voor die paar media die de campagne wel kritisch volgen.

Mijn motto voor deze verkiezingen: kies gezond in plaats van fastfood. Ik hoop dat het ons lukt.

Deze blog is een iets aangepaste versie van een column die is uitgezonden in het programma Wat een Week! van 6 augustus 2016 op Paradise FM.

Advertenties

Politieke benoemingen

Ambtenaren worden in principe voor onbepaalde tijd aangesteld. Dit in tegenstelling tot ministers en Statenleden. Die zijn afhankelijk van verkiezingsuitslagen. Je wordt gekozen in het parlement als je voldoende stemmen haalt, de kiesdeler. Of als je op een kandidatenlijst staat van een populaire partij – of misschien beter gezegd – partijleider. Dan lift je mee op het succes en krijg je als nummer 2 tot en met zoveel een Statenzetel als het ware in de schoot geworpen. Toch wordt de zetel die je krijgt jouw ‘eigendom’. Je mag hem houden als je later vindt dat je je toch niet zo thuis voelt bij die partij. Zie de onafhankelijke Statenleden die we hebben.

Na die verkiezingen wordt er meestal een coalitie gevormd en als jouw partij daar bij hoort maak je kans op een ministerschap, al worden die vaak buiten de kandidatenlijst gezocht. Ben je eenmaal zover dan zit je op het pluche, zoals dat heet. En dat schijnt heel lekker te zitten, want veel politici hechten daar zeer aan en verloochenen verkiezingsbeloftes of zelfs principes om maar te kunnen blijven zitten.

Ze maken zich er niet populair door, politici worden volgens elk onderzoek totaal niet vertrouwd. En toch gaan we met zijn allen straks weer naar de stembus, tenminste de opkomst is toch eigenlijk altijd wel boven de 50 procent. Hoe zou dat komen? Net zoals dat journalisten erg laag staan op de lijst van mensen die we vertrouwen, maar dat we toch elke dag weer de krant lezen en naar de radio en tv luisteren en kijken. Er is toch behoefte aan nieuws en kennelijk ook aan een volksvertegenwoordiging.

Het lijkt nu misschien alsof ik pleit voor een nieuw systeem. Bijvoorbeeld vanwege de zogenoemde zetelroof of het falende coalitiesysteem. Maar dat doe ik niet en ik ga het ook niet over de verkiezingen hebben, daarvoor hebben we nog een paar maanden de tijd.

Presidentieel
Er zit me iets anders dwars. In sommige landen, zoals de VS en Frankrijk, is er een presidentieel systeem. De gekozen president kiest zelf zijn kabinet en neemt zijn eigen topambtenaren mee. Als je daar ambtenaar bent ben je, zeker aan de top, een verlengstuk van de president en zijn regering. Je vertrekt ook weer als de president aftreedt. In de VS gaat dat heel ver. Zelfs de inrichting van het Witte Huis, zoals de tapijten en meubels in The Oval Office, vertrekken samen met de president. Zoek het maar eens op: er bestaan zelfs ranglijsten met mooiste en lelijkste inrichtingen van de belangrijkste kamer van het Witte Huis. President Reagan scoort hoog en Carter had een lelijk tapijt, weet ik nu.

Goed, terug naar de ambtenaren. Bij ons hebben ambtenaren gewoon een baan, onafhankelijk van wie er regeert en onafhankelijk van hun politieke kleur. Ook in de top en al helemaal de directies van overheids-nv’s, want die staan los van de regering. Maar daar zit iets mis.

Overheids-nv’s
Binnenkort verschijnt het rapport van de zogenoemde civiele enquête naar de overheids-nv’s in de energieketen: Aqualectra, Curoil, RdK. Dan zal blijken hoe het er echt aan toe gaat. Of ging. Dat was in de tijd van het kabinet Schotte, waarover al veel slechte dingen naar buiten zijn gekomen. In die tijd werden ambtenaren en nv-directies opzij geschoven om politieke vriendjes te benoemen. Rechter Hans Willems zal daar later deze maand veel wijze en goed afgewogen woorden over het management bij deze bedrijven zeggen. Het zal moeten blijken of hij het zal hebben over mensen opzij schuiven, maar kwam het in Jip-en-Janneke taal wel op neer.

Het bekendste voorbeeld van politiek gemarchandeer is Edsel Gumbs. Het hoofd van de Veiligheidsdienst moest wijken om te voorkomen dat de kabinetsleden van het kabinet Schotte behoorlijk zouden worden gescreend. Daar zijn intussen al rapporten over verschenen en rechtszaken gevoerd die dit ondubbelzinnig aantonen.

Transparantie
Schotte is weg, althans uit de regering, en dus is alles weer goed. Maar niets is minder waar. Onlangs werd Raoul Henriquez, de secretaris van de Raad van Ministers, net zo gemakkelijk opzij geschoven omdat hij uit de gratie viel bij op zijn minst een deel van het kabinet. Ook hij won de rechtszaak en ook hem werd, geheel volgens het Schotte-scenario met Gumbs, daarna wegens een nieuw verzonnen reden alsnog de toegang geweigerd. Ook in deze coalitie kan dat blijkbaar. PAIS en PAR, grote criticasters van Schotte en voorvechters van transparantie en rechtvaardigheid, hoor ik er niet over. Net zoals ze geen voet bij stuk hielden over de Gevolmachtigde minister, de kennelijk almachtige Marvelyne Wiels.

Dit zijn de bekendste gevallen, maar we zijn er intussen een heleboel alweer vergeten of weten er niet eens van. Secretarissen-generaal die op non-actief zijn gezet en nog steeds thuis zitten, andere topambtenaren die bij een minister uit de gratie zijn geraakt en thuis zitten of ergens in een hoekje op kantoor zitten te hopen op een volgende minister die er anders over denkt.

Politieke wind
Natuurlijk, er zijn ook gevallen van terecht ontslagen ambtenaren. Maar veel topambtenaren zijn afhankelijk van de politieke wind. En dat past niet bij ons systeem. Of we moeten dat systeem veranderen. Ik ben geen voorstander van voorstellen als Reforma van MFK of een vriendelijke dictator van enkele juristen, zoals die de laatste jaren zijn voorbij gekomen.

Laten we het maar bij ons systeem houden zonder hele of halve dictators, maar dan moet het spel wel eerlijk gespeeld worden. Anders vertrouwt niemand nog een politicus, durft niemand meer ambtenaar te worden en wordt het steeds stiller bij de stembus.

Deze post is uitgezonden als column in het programma Wat een week! op Paradise FM.

 

Martelaar

Onder luid gejuich brengt MFK-leider Gerrit Schotte zijn stem uit. Hij is onder voorwaarden vrij na zijn veroordeling voor het aannemen van smeergeld, witwassen en valsheid in geschrifte. De MFK wint de verkiezingen en krijgt acht zetels. ,,De corruptie heeft gewonnen. Curaçao is de enige plek op de wereld waar de bevolking doelbewust op corrupte partijen stemt”, zegt Alex Rosaria van PAIS.

Nee, dit is geen voorspelling voor het nieuws van 1 oktober, de dag na de aanstaande verkiezingen van 30 september. Dit is een geheugentest. Want het zijn teksten uit mei 2003. Toen won de FOL van Anthony Godett de verkiezingen een dag na zijn vrijlating uit voorarrest. Ik heb de naam van Godett vervangen door Schotte en de tekst van Rosaria was oorspronkelijk van toenmalig politicus Nelson Pierre. Godett werd later veroordeeld voor corruptie en fraude, zat zijn straf uit, was weer gewoon politicus, geen martelaar en slachtoffer van justitie meer, en verloor de volgende verkiezingen.

Martelaarschap
Ons geheugen is slecht, ik heb nog niemand naar deze opmerkelijke parallel zien verwijzen. Elke situatie is natuurlijk anders. Of Schotte veroordeeld wordt weten we nog niet, veel mensen denken van niet, maar als je kwaad wil zou je kunnen veronderstellen dat zijn verdediging de zaak Babel niet voor niets heeft gerekt tot een verkiezingsjaar. Het martelaarschap betaalt zich immers uit. Met een hoger beroep in het vooruitzicht haalt Babel de verkiezingen wel.

Foto Anneke Polak/Caribisch Netwerk

Gerrit Schotte en partner en medeverdachte Cicely van der Dijs bij de rechtbank. Foto Anneke Polak/Caribisch Netwerk

De uitkomst van het proces maakt eigenlijk niet eens uit. Schotte zal er op blijven hameren dat hij politiek vervolgd wordt en dat er sprake is van karaktermoord. Bij vrijspraak is dat sowieso bewezen, bij een veroordeling wordt de kaart van onrecht gespeeld. Laat dat maar aan advocaat Peppie Sulvaran over met zijn kartonnen schema. Een groot deel van de bevolking gelooft hem en Schotte, heeft medelijden, ziet tranen en stemt op hem. En dus wint hij de verkiezingen.

De kiezer is slecht van geheugen en justitie is de grote boze wolf. Met op de achtergrond andere politieke partijen, die krampachtig proberen duidelijk te maken dat Schotte een schurk is, maar daarmee zijn martelaarschap alleen maar versterken.

Vlotte babbel
Daar komt bij dat het publiek oppervlakkig wordt geïnformeerd. Politieke partijen hebben geen programma’s. Kranten die zaken een beetje serieus onderzoeken zijn er nauwelijks. Weinig media proberen wat journalistieke diepgang te brengen. Wat ik daarmee wil zeggen: de kiezer gaat af op plaatjes, sensationele krantenkoppen en stemt op mensen met een vlotte babbel zonder zich af te vragen of wat daar achter schuilgaat wel klopt. Weet u waarvan Schotte precies wordt beschuldigd? Het is veel gemakkelijker om voor zoete koek aan te nemen wat advocaat Sulvaran zegt, wat Schotte beweert, dan wat het Openbaar Ministerie in ingewikkelde bewijsvoering naar voren brengt over het geld van casinobaas Corallo als financier van MFK. De beste PR-machine wint. En degene met het meeste geld.

Dat klinkt allemaal misschien cynisch. Maar kijk om u heen, het lijkt er steeds meer op dat de wereld die kant op gaat. Je ziet het in Nederland met Wilders, in de Verenigde Staten met Donald Trump. Wie het hardste populistische teksten schreeuwt wint.

Maar laat ik positief eindigen. Er is nog altijd een grote groep mensen die er niet intuint. Die wel nadenkt over achtergronden en kijkt naar bewijzen. Die vertrouwen heeft in de rechtspraak en de wet respecteert. Die wel het beste voorheeft met dit eiland en niet alleen aan eigenbelang denkt. Zelfs als Wilders de volgende verkiezingen wint is er nog een meerderheid van Nederlanders die niet op hem stemmen. Of Trump in Amerika kan winnen is nog maar de vraag. En ik mag het eigenlijk niet zeggen, want trial by media weet u wel, maar zelfs bij verkiezingswinst van MFK blijft de groep mensen die het goed voorheeft met Curaçao groter. Als die groep nou eens de handen echt ineen slaat, dan is er nog wel degelijk toekomst voor dit eiland. Dan blijft er hoop.

Misleiding
Tot slot nog een quizvraag. Waarom heeft Justitie deze zaak Babel genoemd? Het moet haast wel een verwijzing zijn naar het Bijbelse Babel. Zoals ook de cartoonist afgelopen zaterdag in het Antilliaans Dagblad het weergaf: de spraakverwarring, de misleiding waardoor de waarheid verborgen blijft. Misschien naar aanleiding van de ingewikkelde geldstromen in deze zaak. Of had Peppie Sulvaran het toch stiekem bij het rechte eind (al doelde hij op het OM) en is het een verwijzing naar de vlot van de tongriem gesneden Schotte, zijn vlotte babbel.

Het antwoord weet ik niet. Hoe het ook zij: ik wens u in alle oprechtheid veel wijsheid toe in deze verwarrende tijden.

Deze bijdrage werd op zaterdag 20 februari als column uitgezonden in het programma Wat een Week! op Paradise FM.

Imago is alles

Nog niet eens zo heel lang geleden werd er op Curaçao een beetje neergekeken op toerisme. Bezoekers van het eiland vonden de gastvrijheid op het eiland onder de maat. In winkels werd je geholpen door (meestal) dames bij wie de verveling van het gezicht spatte. In de horeca slofte de bediening naar je tafel en weer terug naar de bar waaraan ze hangend met de collega’s de dingen van de dag bespraken.

De uitleg die sommige deskundigen er aan gaven was dat mensen een leuke tijd geven, bedienen met een glimlach, te dicht bij het slavernijverleden kwam. Op Aruba was veel minder slavernij en was de bevolking minder belast. Of dat echt de verklaring is valt te betwijfelen, feit is dat je geen succes maakt van het toerisme als je je gasten niet met open armen ontvangt. Tegenwoordig is dat ook op Curaçao doorgedrongen, al zal menigeen vinden dat er nog steeds veel verbeterd kan worden. In tegenstelling tot enkele tientallen jaren gelden is toerisme een belangrijke economische pijler geworden en daar wordt hard aan gewerkt.

Investeringsklimaat
Toch blijft er een probleem met Curaçao. Misschien dat de toerist nu meestal met een glimlach wordt ontvangen, de investeerder vindt nog maar moeizaam zijn weg naar het eiland. Ondernemers, met de Vereniging Bedrijfsleven Curaçao (VBC) voorop, blijven erop hameren dat het investeringsklimaat slecht is. Procedures lopen te traag en vergunningen aanvragen is een kwestie van heel veel geduld. Het is ongetwijfeld goed als daar verandering in komt.

Maar er is veel meer. Het gezaghebbende blad The Economist drukte in een landenrapport over Curaçao onlangs de politiek met de neus op de feiten. Er is geen vertrouwen in de politiek: Curaçao heeft een fragiele coalitieregering. En als men denkt dat de wereld niet weet wat er op dat kleine Curaçao gebeurt, vergeet het maar. In het rapport werden alle gebeurtenissen van de laatste jaren beschreven: van de moord op politicus Helmin Wiels tot aan het geweld zoals de schietpartij op Hato. En dat politici worden verdacht van witwassen of betrokkenheid bij misdaden wordt ook vermeld.

MFK
Een investeerder die dit leest denkt wel twee keer na voor hij zijn geld in dit eiland steekt. De huidige regering mag dan financieel orde op zaken hebben gesteld, veel vertrouwen wekt het niet dat de grootste partij (Pueblo Soberano) op termijn volledige onafhankelijkheid wil. Daar komt nog bij dat om de haverklap rechtszaken worden aangespannen door een partij (MFK) waarvan de leider (Gerrit Schotte) wordt verdacht van witwassen. En de advocaten van diezelfde partij (het kantoor van Sulvaran en Peterson) aan de andere kant op allerlei manieren rechtszaken proberen te ontregelen door wrakingsverzoeken in te blijven dienen. Allemaal politiek gerommel dat binnen de Curaçaose verhoudingen misschien nog begrijpelijk is. Uit het rapport van The Economist blijkt dat dit ook naar buiten gaat. Buitenlandse investeerders die het nog aandurven hun geld op Curaçao te besteden laden al bijna bij voorbaat de verdenking op zich dat ze andere motieven hebben dan winst maken.

Imago
Om nog een keer de vergelijking met Aruba te maken. Daar gaat het echt niet zoveel beter dan op Curaçao. Maar premier Mike Eman draagt uit dat het goed gaat met het eiland en dat zijn regering een eenheid is en vol plannen zit om het nog beter te maken. Het imago van de regering Eman en Aruba is duizend keer beter dan dat van Curaçao. De politici op Curaçao zouden eens beter na moeten denken voor ze weer eens naar de rechter stappen, een minister wegsturen of elkaar de huid volschelden. Kortom, ze moeten wat minder aan zichzelf denken en meer aan de bevolking die zij vertegenwoordigen en aan het imago van Curaçao. Misschien dat dan de investeerders vertrouwen krijgen in het eiland waarvan de politici zeggen dat ze er zoveel van houden.

Mag dat Nederlandse vingertje nou eens weg?

Als je een tijdje ‘weg’ bent geweest – en het nieuws maar oppervlakkig hebt gevolgd – biedt dat het voordeel dat je de zaken eens van een afstand kunt bekijken. Dan ziet de toestand in de wereld er ineens anders uit. Een soort helikopterview in plaats van een beeld vanaf de grond, waar je steeds maar een detail van het geheel ziet. Toegespitst op het Koninkrijk der Nederlanden rijst bij zo’n bovenaanzicht de vraag of de Caribische eilanden politiek wel wezenlijk anders functioneren dan de grote Europese broer Nederland.

Op het Interparlementair overleg (IPKO) werd deze week gesproken over integriteit. In Nederland wordt vaak wat minachtend of welwillend glimlachend gedaan over de besturen en regeringen op de eilanden. Sommige partijen en ook veel Nederlandse burgers vinden dat de eilanden hun eigen zaken niet kunnen regelen. Er is veel corruptie en daarom is zo’n discussie over integriteit een mooie kans om de eilanders te vertellen hoe het moet.

Veel Caribische burgers kijken ook op tegen Nederland als het land waar het veel beter gaat, waar goede regels zijn die ook worden nageleefd en waar politici volwassen zijn en weten wat ze doen. Dit in tegenstelling tot de eigen politici, die vooral aan zichzelf of hooguit hun partij denken en corrupt zijn. Maar is dat terecht?

Sjoemelen
Nederland is natuurlijk veel groter en is daardoor bestuurlijk krachtiger. Maar kijk eens om je heen. Lees deze week bijvoorbeeld de kranten eens. Parlementaire enquete over corrupte en zelfverrijkende bestuurders van woningbouwstichtingen. Een onderzoek naar de door wanbeleid mislukte fusie van thuiszorginstellingen, waarvan een van de topmannen volgens de vakbond slapend rijk werd. Een benoeming van een Nationale Ombudsman waarvan de Tweede Kamercommissie een potje heeft gemaakt. En het weekblad Vrij Nederland stelde onder de kop ‘Sjoemelen in de polder’ een lijst samen van misstappen van Nederlandse politici in de afgelopen 30 jaar.

Op het IPKO trok SP-Tweede Kamerlid Ronald van Raak (die overigens lid was van de bovengenoemde Ombudsmancommissie) volgens de verslagen zoals gebruikelijk een grote broek aan tegenover de eilanden. Hij stelde Nederland voor als het goede voorbeeld op het gebied van integriteit. Gelukkig wees collega Roelof van Laar (PvdA) hem terecht door onder andere te verwijzen naar de lijst van Vrij Nederland.

Kortom, moeten Aruba, Curaçao en Sint Maarten zich nog wel iets aantrekken van Nederland? Toch wel, want hoe begrijpelijk de aanval van MFK-Statenlid Amerigo Thodé op Van Raak ook was, de Curaçaose politicus heeft natuurlijk nog meer kilo’s boter op het hoofd dan zijn doelwit. Het gehakketak binnen de delegaties van Curaçao, Aruba en Sint Maarten over het onderwerp integriteit wijst er ook op dat de eilandelijke politiek nog lang niet volwassen is. Nederland is op dat gebied toch nog wel een paar stapjes verder.

Vingertje
Als Nederland nu eens dat opgestoken vingertje achterwege laat en de Caribische landen in het Koninkrijk serieus benadert, dan kunnen de eilanden echt nog wat leren van de Europese partner. Het helpt in dit verband niet dat premier Mark Rutte een ontmoeting met de delegaties aan zich voorbij liet gaan wegens de aanwezigheid van het omstreden Sint Maartense Statenlid Patrick Illidge. Natuurlijk had hij beter niet mee kunnen komen, maar hij is nog steeds slechts verdachte. En het wegblijven bij zijn rechtszitting (de reden die Rutte opgaf) was met instemming van de rechtbank. Een goed geïnformeerde premier had dit geweten.

Grotere kloof in het Koninkrijk


AfbeeldingTwee landen in het Koninkrijk der Nederlanden krijgen vrijwel tegelijkertijd een nieuwe kabinet: Nederland en Curaçao. Dat is niet zonder betekenis, gezien de slechte onderlinge verhoudingen. Het nieuwe Nederlandse kabinet kan zich voorbereiden op veel geruzie in het Koninkrijk, met name met Curaçao.

Hoe de nieuwe regeringscoalitie van Curaçao er ook uit gaat zien, tegenover Nederland en zal die regering zich hard opstellen. Omgekeerd zal Nederland harde bezuinigingen eisen, omdat het vorige kabinet-Schotte de tekorten hoog heeft laten oplopen. Het eiland staat inmiddels onder financieel toezicht. In die situatie heeft de Tweede Kamer nog eens extra olie op het vuur gegooid. Het heeft op zijn minst de indruk gewekt dat het Curaçao liever kwijt dan rijk is.

De verkiezingen van 19 oktober werden gewonnen door Pueblo Soberano, een partij die naar onafhankelijkheid voor Curaçao streeft. Kamerleden reageerden bijna onverholen enthousiast. Een uitspraak als ‘die kunnen ze gisteren krijgen’ hadden we kunnen verwachten van de PVV of de SP. Maar hij kwam vanuit het CDA, een partij die toch altijd heeft beweerd dat er zorgvuldig moet worden omgegaan met de Rijksgenoten in het Caribisch gebied. Ook de PvdA liet verrassend ongenuanceerd weten graag mee te werken aan onafhankelijkheid, net als de VVD.

Ongenuanceerd
De ongenuanceerde uitspraken van Kamerleden, als zou Curaçao met de winst voor Pueblo Soberano en MFK voor onafhankelijkheid hebben gekozen, zijn klinkklare onzin. Want Curaçao heeft niet voor onafhankelijkheid gekozen. Winnaar Pueblo Soberano van Helmin Wiels kreeg nog geen kwart van de stemmen. De MFK van ex-premier Gerrit Schotte sluit onafhankelijkheid niet uit, maar het is geen doelstelling van de partij.

Minister Spies van Koninkrijksrelaties legde in de Tweede Kamer de verkiezingsuitslag later correct uit. De wens van de bevolking voor onafhankelijkheid zal eerst uit een referendum moeten blijken. Het is nog maar de vraag hoeveel stemmers op Wiels dan daadwerkelijk voor onafhankelijkheid zullen kiezen. Een meerderheid lijkt in ieder geval onwaarschijnlijk.

Met een snelle onafhankelijkheid is het eiland bovendien niet gediend. De economie is er veel te zwak voor. Verkiezingswinnaar Wiels mag dan een populist zijn, hij is ook slim genoeg om dat in te zien. Op zijn vroegst over tien jaar is Curaçao klaar voor onafhankelijkheid, liet hij afgelopen week al weten. En het is de vraag of het eiland er ooit klaar voor zal zijn. De Vereniging Bedrijfsleven Curaçao waarschuwde al dat de uitspraken van Nederlandse politici investeerders kunnen afschrikken. Kortom, met onafhankelijkheid in het verschiet zal de Curaçaose economie alleen maar verder achteruit gaan.

Anti-Nederlands
Door de Haagse reacties op de Curaçaose verkiezingsuitslag zullen de anti-Nederlandse sentimenten verder versterkt worden. Dat speelt ook op de andere eilanden. Net als Curaçao heeft Sint Maarten zijn financiële huishouding niet op orde en vroeg of laat zal Nederland ook daar aan de bel trekken. Met Aruba gaat het na het stilleggen van de olieraffinaderij economisch bergafwaarts. Als oppositiepartij MEP daarvan bij de volgende verkiezingen profiteert dan zal de volgende regering ook minder Nederlands gezind zijn.

En dan zijn er nog de BES-eilanden, sinds 2010 bijzondere gemeenten van Nederland. Veel inwoners van Bonaire, Sint Eustatius en (in mindere mate) Saba, vinden dat ze in de steek worden gelaten door Den Haag. Ze worden achtergesteld bij het Europese deel van Nederland door onder andere slechtere sociale voorzieningen, terwijl er wel extra kosten zijn door wet- en regelgeving die Nederland van pas komt, vindt men. Bij de Nederlandse kabinetsformatie kwam daar nog een gebroken belofte bij. De toegezegde 10 miljoen euro voor natuurbeheer op de BES-eilanden wordt geschrapt, terwijl de plannen voor de besteding van het geld al voor een groot deel klaar liggen.

Weinig sympathie
Het scenario voor een steeds verdere verstoring van de relaties in het Koninkrijk ligt klaar. De reacties in Den Haag op de verkiezingsuitslag op Curaçao en het breken van beloftes zal bij veel bestuurders en inwoners van de eilanden de indruk bevestigen dat ze in Nederland op weinig sympathie hoeven te rekenen. En dat doet de verhoudingen geen goed. Daar kunnen we de schouders over ophalen, maar Nederland heeft al geen beste reputatie als ex-kolonisator. Het lijkt erop dat politiek Den Haag het nooit zal leren

Dit artikel verscheen in verkorte en aangepaste versie ook in Trouw op 31 oktober 2012