Tagarchief: Aruba

Democratie bij de buren

Een opstand is deze week uitgebroken in Venezuela. Bij de nationale voetbalploeg, die zich niet kan neerleggen bij vier nederlagen op rij. Het bondsbestuur is een zooitje en moet weg, zeggen de voetballers. Als dat het grootste probleem is waar het land mee kampt, dan hebben ze niks te klagen. Helaas is het erger: de economie ligt op zijn gat, de inflatie is niet bij te houden en de schappen in de winkels zijn leeg.

Morgen (6 december) zijn er verkiezingen en normaal gesproken is in zo’n situatie een regerende partij kansloos. Want net als de voetballers zou je denken dat het volk het bestuur de deur wijst. Niet in Venezuela, althans ik ben er niet zeker van. Of de voorspelde winst van de oppositie er komt zal morgen blijken. Als je leest hoe het stembiljet eruit ziet, met een soort spookpartij die kiezers van de oppositie moet weglokken, dan heb ik grote twijfels. Onafhankelijke waarnemers zijn er niet. En de revolutie gaat sowieso door, ook bij een nederlaag van zijn socialistische partij, heeft president Nicolas Maduro al aangekondigd.

Vallen en opstaan
De democratie heeft het altijd moeilijk gehad in Zuid-Amerika. Veel dictaturen en junta’s zijn er geweest. Venezuela was een van de eerste landen waar de democratie, met vallen en opstaan, voet aan de grond kreeg. De gekozen leiders bleken niet allemaal zuiver op de graat, maar het hield stand. Sinds Hugo Chávez aan de macht kwam lijkt de democratie in Venezuela steeds verder vertrapt te worden. Hij heeft het parlement grotendeels uitgeschakeld en naar zijn hand gezet en regeerde vooral per decreet. De grondwet werd herschreven en hem niet gezinde media werd de mond gesnoerd.

Het Cubaanse model was zijn voorbeeld en dat beleid is na zijn overlijden voortgezet door Maduro. Nog een wonder dat de oppositie zich nog kan laten horen. Een oppositie overigens, die voor een groot deel wordt gefinancierd door kapitaalkrachtige ondernemers die zelf mede debet zijn aan de economische malaise.

Brood op de plank
Heeft de democratie wel toekomst in Venezuela? In 2002 al schreef Jan van der Putten, oud-correspondent Latijns Amerika voor verschillende Nederlandse media, over Chávez: ,,Een militaire populist die de schrik van de rijken en de held van de armen is. Zijn populariteit illustreert pijnlijk de mislukking van de democratie: de armen van Venezuela zijn niet geïnteresseerd in democratie maar in brood op de plank.”

Als dat zo is, zou je denken dat Maduro kansloos is, want veel brood op de plank is er niet. Dan krijgt het land een president met een parlement dat in meerderheid tegen hem is. In de Verenigde Staten gebeurt dat vaak zonder echte problemen, maar in Venezuela lijkt sociale onrust in het verschiet te liggen. Opnieuw, want vorig jaar hebben we daar iets van meegemaakt. En in de campagne is al een regionale oppositieleider vermoord.

Vluchtelingen
Hoe dat afloopt is – los van de politiek – ook van belang voor Aruba, Curaçao en Bonaire. Komt er een vluchtelingenstroom op gang als het echt mis gaat? De Curaçaose minister Navarro van Justitie zegt op alles voorbereid te zijn, maar is dat echt zo? Want kun je je daar wel op voorbereiden? Aruba zegt nu al veel last te hebben van dollartoeristen en wil maatregelen nemen. Nou is angst nooit een goede raadgever, de nuance gaat dan al snel verloren. En paniek is nergens goed voor. Maar wegkijken is ook niet verstandig. En er speelt nog meer. Als ons grote buurland verder ontwricht raakt, dan is dat slecht voor de economie van de eilanden, denk alleen al aan de oliesector.

De verkiezingen van morgen zijn dus ook voor ons spannend. Gaan de kiezers het voorbeeld van de voetballers volgen en sturen ze de veroorzakers van de ellende naar huis? Overleeft de democratie in Venezuela deze crisis? Of leeft die überhaupt nog? De antwoorden heb ik niet.

In het eerder aangehaalde artikel is Jan van der Putten pessimistisch over de democratie in Latijns Amerika. Inmiddels lijkt het systeem in de meeste landen in deze regio aardig wortel te hebben geschoten. Kijk naar Brazilië, waar ondanks onvrede en nu zelfs een afzettingsprocedure tegen de president, toch niemand serieus denkt aan zoiets als militair ingrijpen. En de Argentijnen hebben hun onvrede geuit door via de stembus een ruk naar rechts te maken.

Democratie bedreigd
Dat laatste zou ook in Venezuela kunnen gebeuren. Maar juist daar, zo’n beetje de oudste democratie van het continent, wordt het jonge en kwetsbare plantje democratie bedreigd. Het is te hopen, vooral voor de Venezolanen – maar ook voor de buren, dat de democratie morgen de grote winnaar wordt en dat de rust in het land bewaard blijft. Ik hou mijn hart vast.

Advertenties

Verkeersopvoeding moeilijk, maar noodzakelijk

Altijd als ik op Curaçao arriveer voel ik me direct thuis. Zonder na te hoeven denken stap ik in de auto en rij overal heen. Ook over de verkeersveiligheid denk ik niet echt na. Ik rij voorzichtig, drink niet als ik moet rijden en bel niet achter het stuur. Dat is niet genoeg, want we zijn ook afhankelijk van het gedrag van anderen. Dat bleek weer eens afgelopen zondag 4 augustus. In een fractie van een seconde vielen er drie doden door een roekeloze jonge chauffeur.

In drie weken Curaçao maak je wel eens wat mee op de weg. Meestal loopt het goed af en denk je er niet verder over na. Je komt ook altijd wel een keer langs die ‘thermometers’ die het aantal verkeersdoden aangeven. Daar rij je vrij achteloos aan voorbij. De afgelopen weken stond daar een 6 op. In een klap is dat aantal met de helft toegenomen: 9. Dat stemt wel tot nadenken. Heel het eiland spreekt er over. Maar na de begrafenissen ebt dat weg en verandert er niets.

Collega
Precies een week geleden (donderdag 1 augustus) zat ik met drie ex-collega’s op een terras aan de koffie. Herinneringen werden opgehaald en nieuwtjes uitgewisseld. Nog een week eerder had ik het contact met een van hen al hernieuwd bij haar thuis. Een ongedwongen samenzijn samen met haar man en tussen haar honden en katten. Drie dagen na die laatste ontmoeting op het terras was zij het onschuldige slachtoffer van de roekeloze jonge automobilist.

De precieze omstandigheden zijn nog niet duidelijk. Wel duidelijk is dat deze chauffeur geen rijbewijs had en met hoge snelheid reed. Hoe en waarom hij van de weg afraakte weten we niet. Speculaties over dronkenschap blijken alvast niet terecht. Dat hij is doorgereden in zijn zwaar beschadigde auto staat wel vast. Onverschilligheid of angst? Een van de verhalen op internet vertelt dat hij al vaker problemen in het verkeer heeft gehad.

Intussen vragen we ons af hoe zoiets kon gebeuren. Feit is dat als je goed om je heen kijkt een aantal dingen opvalt in het verkeer op Curaçao. Dat geldt trouwens grotendeels ook voor Aruba, Sint Maarten en zelfs Bonaire. De wegen zijn niet al te best; er zijn veel gaten en de belijning is vrijwel overal vervaagd. Dat bevordert de verkeersveiligheid niet. Gelukkig liggen er tegenwoordig op veel wegen drempels, waardoor de snelheid wordt afgeremd. Maar niet op belangrijke doorgaande wegen, zoals de zogenoemde EEG-weg waar dit ongeluk plaatsvond.

Gedrag
Niet de wegen, maar het gedrag van de automobilist lijkt het grootste probleem. Want ook al kan het op zondagochtend: waarom rij je zo hard? Dat staat stoer, geeft een lekker gevoel. Maar als er een (grote) groep lopers langs de weg opdoemt, denk je toch wel even na. Zou je zeggen. Is het dan toch onverschilligheid?

Het valt op dat er veel gebeld wordt achter het stuur. Erger nog: er wordt volop ‘getekst’ (dat is sms’en). Met eigen ogen gezien: chauffeur en bijrijder die allebei tijdens het rijden hun blik op hun telefoon hebben en met hun duimen over het toetsenbord gaan. Midden op de drukke Schottegatweg. Het laat zich raden hoe deze auto over de weg reed. Een paar glazen alcohol drinken en daarna achter het stuur kruipen is ook heel normaal. Er heerst simpelweg een verkeerde mentaliteit in het verkeer. En voor u denkt dat alles in Nederland beter is: ook daar rijden nog steeds mensen rond die denken stunts uit te kunnen halen op de weg.

Opvoeding
Het verhogen van de pakkans helpt natuurlijk, er wordt al snel geroepen om meer controles en zware straffen. Natuurlijk, de overheid van Curaçao (en die van de andere eilanden) is verantwoordelijk voor het zo veilig mogelijk maken van de wegen. Maar een betere opvoeding moet aan de basis liggen. Een lastige zaak, maar het zou goed zijn als er tenminste een poging wordt gedaan om jongeren al vroeg bij te brengen dat je bij deelname aan het verkeer oog moet hebben voor de veiligheid van jezelf en die van anderen.

Dat is een taak voor de overheid met voorlichting, maar ook voor het onderwijs en ouders. Hoe jonger we beginnen met het aanleren van een betere mentaliteit hoe groter de kans dat we het aantal verkeersslachtoffers kunnen terugdringen. Het is te laat voor Monique, Kristen en Elton, maar het kan andere levens sparen.

Sint Maarten besmet met Curaçaose ziekte

Afgetreden regering van Sint MaartenKabinetten in ons Koninkrijk zitten zelden hun regeerperiode uit. Alleen op Aruba wil dat nog wel eens gebeuren, omdat AVP en MEP beurtelings de verkiezingen winnen. Andere partijen proberen dapper mee te doen, maar meer dan een enkele zetel halen ze zelden. In Nederland weet bijna niemand een kabinet te noemen dat de rit heeft uitgezeten en op Curaçao en Sint Maarten is dat inmiddels niet anders.

Sinds de val van het kabinet-Schotte op Curaçao vorig jaar doet zich een nieuw fenomeen voor. Door blokkades probeert men het leven te rekken. Demissionair premier Schotte sloot zich zelfs even op in het gebouw van de ministerraad en Statenvoorzitter Asjes weigerde Statenvergaderingen uit te schrijven. Het is zorgelijk dat dit voorbeeld onlangs op Sint Maarten navolging kreeg. Toen de regering de meerderheid verloor ontstond er een impasse van doordat parlementsvoorzitter Samuel niet wilde vergaderen. Hij had schijnbaar goed gekeken naar het voorbeeld van Asjes.

Ondemocratisch
Net als op Curaçao stond er op Sint Maarten een nieuwe coalitie klaar om de regeringstaken over te nemen. Maar het verlies van een prominente positie (Statenvoorzitter, premier of minister) lijkt voor sommige politici zo onverteerbaar dat ze naar ondemocratische middelen grijpen. Hopelijk waait deze ziekte snel over, want de politiek op de eilanden heeft al geen beste naam. Bij volgende verkiezingen zou de opkomst wel eens naar ongekende diepten kunnen dalen als de kiezers steeds meer het gevoel krijgen dat het politici alleen maar om de macht te doen is.

Misschien zijn er te veel partijen. Op Curaçao is die klacht al tientallen jaren te horen. Door de versnippering in het kleine parlement (en vroeger de Eilandsraad) is er nauwelijks nog een stabiele regering te vormen. Partijen die eerder lijnrecht tegenover elkaar stonden worden gedwongen samen te werken om maar een meerderheid te krijgen. Fricties worden onvermijdelijk.

Kiesdrempel
Ook in Nederland komt dat voor: VVD en PvdA zijn niet bepaald gelijkgestemde partijen, maar werden door de verkiezingsuitslag tot elkaar veroordeeld. Het is de vraag hoe lang dat goed gaat. Helaas lijken er weinig oplossingen beschikbaar om een stabieler politiek klimaat te scheppen. In Nederland hoor je nog wel eens een kiesdrempel voorstellen, zoals andere landen die hebben, maar echt serieus wordt het niet overwogen.

In de Caribische landen is een kiesdrempel zo goed als onmogelijk. Met een parlement van nauwelijks twintig zetels moet een partij al bijna 5 procent van de stemmen halen voor een zetel. Met hogere drempels maak je het een nieuwe partij wel erg moeilijk om in de Staten te komen.

Claude Wathey
Misschien is mogelijk om hogere eisen te stellen aan nieuwe partijen om deel te kunnen nemen aan verkiezingen. Je zou kunnen streven naar een tweepartijenstelsel, zoals op Aruba in feite de praktijk is. Dat werkt in de VS, waar een derde partij eigenlijk alleen in theorie een kans maakt. En ook daaraan kleven gevaren. Denk maar eens aan het verleden op Sint Maarten toen de DP onder leiding van Claude Wathey de dienst uitmaakte. De oppositie kon geen vuist maken en het eiland heeft zijn maffia-imago aan die tijd te danken. Kortom, er zit in onze democratische traditie weinig anders op dan te leven met politieke versnippering. En dan maar te hopen dat het gezonde verstand bij de politici zegeviert.