Categorie archief: Bonaire

Afscheid van een wespennest

PlasterkMinister Ronald Plasterk van Koninkrijksrelaties, inmiddels al bijna een half jaar demissionair, begint maandag 14 augustus aan zijn afscheidstournee langs de zes Caribische eilanden waarvoor hij de afgelopen bijna vijf jaar de ministeriële verantwoordelijkheid had. Dat wil zeggen: hij was binnen de Nederlandse regering het aanspreekpunt voor zaken die de drie autonome landen Curaçao, Aruba en Sint Maarten betroffen en coördinerend minister voor de bijzondere gemeenten (openbare lichamen) Bonaire, Sint Eustatius en Saba (BES).

‘De ontwikkelingen in de afgelopen jaren en de samenwerking in het Koninkrijk’. Zo omschrijft de voorlichting het thema van het bezoek. Hoe zou de minister daar aan het begin van zijn ambtsperiode over gedacht hebben en hoe kijkt hij daar nu tegenaan? In interviews geeft hij daar altijd politiek correcte antwoorden op, zoals dat hoort voor een minister. Op de eilanden heeft hij zich niet populair gemaakt, de irritaties Plasterk (Nederland) zijn alleen maar gegroeid. Dat wil niet perse zeggen dat hij het slecht heeft gedaan, maar het idee dat ‘de West’ hem maar matig interesseerde heeft hij niet weg kunnen nemen.

Daar staat tegenover dat de eilanden het hem ook niet gemakkelijk hebben gemaakt om zijn sympathie te winnen. De minister heeft veel over zich heen gekregen. Dat hoort erbij voor een politicus, maar de conclusie dat de verhoudingen alleen maar slechter zijn geworden tussen Nederland en het Caribische wespennest baart wel enige zorg.

Wespennest
Want dat het een wespennest is kun je bijna een ‘fact of life’ noemen. Wat dat betreft zit er ook veel herhaling in de geschiedenis. Er worden afspraken gemaakt, waar Nederland zich niet aan houdt of een eigen interpretatie aan geeft. En soms doen ook de eilanden dat, in ieder geval hebben ze vaak onrealistische verwachtingen. Het patroon is ongeveer als volgt: De verhoudingen worden slechter, waarna ze onder een volgende regering, als we geluk hebben, weer verbeteren.

De constatering dat na 2010 de discussies heftiger zijn geworden roept de vraag op of er toen wel verstandige keuzes zijn gemaakt. Maar zoals professor Gert Oostindie vorige week in het Antilliaans Dagblad zei, de vraag of de staatkundige wijziging van 2010 een gelukkige was is niet meer aan de orde. Voorlopig zal die niet weer veranderen, hoe graag sommige politici op sommige eilanden dat ook zouden willen.

Gebrek aan tact
Heeft Plasterk hierin een bepalende rol gespeeld de afgelopen ruim 4,5 jaar? Vermoedelijk zullen de historici over een tijdje oordelen dat hij misschien niet altijd even handig en tactisch heeft geopereerd, maar dat het uiteindelijk niet veel heeft uitgemaakt. Een andere bewindspersoon had in principe vrijwel steeds dezelfde besluiten genomen. Toch zou iemand met meer hart voor of kennis van de eilanden met meer tact hebben geopereerd en de onvermijdelijke problemen gemakkelijker hebben gladgestreken. Bedenk wel dat Nederland zelden zulke bewindslieden op de post Antilliaanse Zaken en later Koninkrijksrelaties heeft gehad en zelfs die kwamen in aanvaring met de overzeese politici.

Hoewel er nog geen opvolger is voor Plasterk – de formatie in Nederland gaat deze week weer door – kunnen we bij zijn afscheidsreis de balans op maken van de stand van zaken op de zes eilanden in de verhouding met Nederland. Die is niet erg positief. Het kleine Saba is de uitzondering op de regel dat er altijd problemen zijn met Nederland. Wie Saba kent, ziet een aangeharkt, schattig eilandje, het zonnetje in huis. En zo is ook de verhouding met Nederland. Saba ligt als een tevreden snorrende kat in de Caribische zon het hoogste punt van het Koninkrijk te zijn. Nederland is blij met Saba en Saba is meestal tevreden met Nederland. Het eiland heeft ook zijn problemen met armoede en hoge prijzen, maar je hoort zelden kritische opmerkingen.

Hongerstaking
Aruba is nummer 2 als we kijken naar het aantal problemen met Nederland. Onder de huidige AVP-regering van Eman is de verhouding met Nederland over het algemeen goed. Er zijn in de periode Plasterk wel een paar ongelukjes geweest. We herinneren ons de hongerstaking van Mike Eman, omdat Nederland financiële eisen stelde en de gouverneur de begroting niet mocht tekenen. En er was het akkefietje rond de gouverneursbenoeming. In beide gevallen trok Eman aan het kortste eind, al zal hij dat zeker nu in verkiezingstijd niet toegeven, maar als de ruzie eenmaal achter de rug is gaan Aruba en Nederland weer samen verder. Als de MEP de verkiezingen wint kan de nieuwe minister van Koninkrijksrelaties een lastiger partner verwachten.

Het is lastig kiezen tussen Sint Maarten en Curaçao voor de derde plaats. Op beide eilanden zijn problemen geweest de afgelopen jaren. Sint Maarten hangt nog altijd een maatregel boven het hoofd in verband met de door Nederland geëiste integriteitskamer, maar die wetgeving lijkt er nu toch te gaan komen. De regering is er niet erg vriendelijk tegenover Nederland, de roep om onafhankelijkheid – hoe irreëel ook – wordt sterker. Ook was er in 2015 de kwestie rond de regeringswisseling en de verkiezingen. De ontbinding van het parlement door het kabinet Gumbs werd niet door de gouverneur bekrachtigd, omdat er al een nieuwe regering was, maar Gumbs weigerde af te treden.

De gouverneur riep rechters te hulp om een constitutionele crisis te bezweren. Plasterk steunde – achter de schermen – gouverneur Eugene Holiday, maar de verkiezingen kwamen er wel, een half jaar later dan eerst gepland. Bovendien speelt op Sint Maarten de populariteit van Theo Heyliger (UP), die van corruptie wordt verdacht. Na een korte periode in de regering is hij tot opluchting van Nederland weer in de oppositie beland. Maar de verhoudingen tussen Sint Maarten en Nederland blijven wankel.

Schotte
Datzelfde kun je zeggen van Curaçao en Nederland. De parallel tussen Heyliger en Gerrit Schotte (MFK) dringt zich op. Plasterk nam het stokje Koninkrijksrelaties over toen het kabinet Schotte net weg was. Maar de inmiddels in hoger beroep veroordeelde politicus blijft de verhoudingen onder spanning zetten. Toen de MFK na de verkiezingen van 2016 – al dan niet via omkoping – het kabinet Koeiman opblies dreigde ook hier een constitutionele crisis over nieuwe verkiezingen. Plasterk greep in om de verkiezingen door te laten gaan. Hij vertrekt door de uitslag daarvan met een Curaçao dat een stuk vriendelijker voor hem is, maar de weerstand tegen Nederland blijft onderhuids door sudderen. Bij de rechtszaken tegen Schotte en centrale bankpresident Emsley Tromp – nota bene felle opponenten van elkaar – wordt steeds naar Nederland gewezen en wordt er geroepen dat het een door Den Haag gestuurd politiek proces is. Kortom, echt gezellig is het niet tussen Willemstad en Den Haag.

Dan de twee grootste rebellen, al zijn het kleine eilanden. Op Bonaire en Sint Eustatius leven behoorlijk anti-Nederlandse sentimenten. In Kralendijk is het Bestuurscollege Den Haag nog vrij goed gezind, maar het eiland staat op de rand van een coalitiewisseling waarbij de nieuwe combinatie wel eens een heel stuk lastiger kan worden voor Nederland. Maar Plasterk hoeft dat waarschijnlijk niet of nauwelijks meer mee te maken. Hij zal deze week nog vriendelijk worden ontvangen, al is er een beweging (NKBB) die Nederland beschuldigt van rekolonisatie, annexatie en zelfs genocide op de Bonairiaanse bevolking. Hoe serieus dat moet worden genomen is lastig in te schatten, voor onafhankelijkheid zal waarschijnlijk erg weinig steun zijn. Maar Nederland krijgt wel van steeds meer problemen de schuld. Soms terecht (armoede wordt slecht aangepakt), maar de positieve ontwikkelingen worden gemakkelijk genegeerd. Een lastige verhouding dus met Nederland, maar op bestuursniveau is de samenwerking nog goed.

In de aanval
Dat is wel anders op Sint Eustatius, waar de coalitie vol in de aanval gaat op Plasterk en Den Haag met Clyde van Putten voorop. Hij heeft de wet (WolBES) al grotendeels ongelding verklaard en scheldt Plasterk via brieven regelmatig de huid vol. Toen de minister maar niet mee reageerde kreeg hij ook dat voor de voeten geworpen. Het is de vraag in hoeverre het streven naar vergaand zelfbestuur door de bevolking gedragen wordt. De onzinnige dreiging met een gang naar de Verenigde Naties is vooral bedoeld voor de achterban van Van Putten. Maar de sfeer tussen Oranjestad en Den Haag is sowieso ijzig te noemen.

Dat is de erfenis die Plasterk deze week nog een keer in ogenschouw neemt. Ongetwijfeld komen er foto’s met een vriendelijk lachende minister naar buiten te midden van even vriendelijk kijkende gespreksgenoten. Ze verhullen de spanningen die er her en der zijn. Niet uit te sluiten valt dat hij aan het einde van de week opgelucht weer in het vliegtuig stapt, omdat hij deze deur nu kan sluiten. De minister laat een lastige portefeuille achter voor zijn opvolger. Die zal heel wat te stellen krijgen met de zes eilanden in de Caribische zee.

Dit artikel is ook verschenen in het Antilliaans Dagblad van 7 augustus 2017

Advertenties

Shimaguni konjou

Foto’s van de Arubaanse premier Mike Eman die namens het Koninkrijk der Nederlanden de Verenigde Naties toespreekt gaan de wereld rond. De hele wereld weet dat Patrick Kluivert met de Curaçaose voetballers Cuba heeft verslagen. Die indruk kan ontstaan als u op onze eilanden leeft en de lokale media volgt.

Eilandbewoners zijn anders dan bewoners van het vasteland. Die stelling verzin ik niet zelf, dat is terug te vinden in onderzoeken. Wonen op een eiland maakt dat je de wereld anders ziet. Vaak wordt gezegd dat dit de oorzaak is van de eigenzinnigheid van de Engelsen. Die wonen op een weliswaar groot eiland, maar een eiland blijft het. De overkant, het vasteland noemen ze Europa, alsof ze daar zelf geen deel van uitmaken.

Shimaguni konjou
Wonen op een eiland betekent dat je in meer of mindere mate geïsoleerd leeft, ook al is het vasteland in het geval van de Engelsen met het blote oog zichtbaar. De Japanners hebben daar zelfs een term voor, die op Curaçao niet helemaal netjes klinkt, maar toch onschuldig is: ‘shimaguni konjou’. Dat laatste woord betekent ‘karakter’, het eerste ‘eiland’. De term laat zich vertalen als ‘mentaliteit van eilandbewoners’, waarmee het unieke karakter van Japan wordt bedoeld. Dichter bij huis kennen we natuurlijk ook voorbeelden, van Cuba tot aan onze eigen eilanden.

Als je een tijdje op een van die eilanden woont dan ontkom je er niet aan met die mentaliteit besmet te worden. Veel Curaçaoënaars, Arubanen, Bonairianen, etc. zien hun eiland onbewust als het centrum van de wereld. Kijk maar eens in de kranten, het buitenlandse nieuws staat ergens achterin en vooral op Papiamentstalige radiostations komt het internationale nieuws maar mondjesmaat aan bod.

Vergrootglas
Het is goed om af en toe eens van het eiland af te gaan om de zaken in perspectief te zien. Dan valt op dat we ons op Curaçao vaak druk maken over futiliteiten. Typerend zijn verzuchtingen als ‘dat kan alleen op Curaçao (of een ander eiland)’ of de variant ‘bij God en op Curaçao is alles mogelijk’. We leggen alles onder een vergrootglas, zodat het er indrukwekkend uitziet, maar onze problemen zijn echt niet zoveel anders dan die in landen als Nederland of de VS. En wat ‘alleen op Curaçao kan’ blijkt ook in die landen te gebeuren.

Politici en andere leidende figuren in onze gemeenschap spelen in op dat eilandelijke karaktertrekje, ‘shimaguni konjou’, en maken zichzelf en hun eiland veel belangrijker dan het is. Misschien zijn ze zich er zelfs niet eens van bewust. Want U dacht dat heel Nederland weet dat het Curaçaose voetbalelftal aan de hand van Patrick Kluivert een unieke prestatie heeft neergezet? In de krant stond toch dat alle Nederlandse media dit hebben gemeld? In werkelijkheid waren het meestal kleine berichtjes ergens onderaan de sportpagina of soms alleen op een website.

Eigen bevolking
Dat de Caribische premiers tot de Koninkrijksdelegatie bij de Verenigde Naties behoorden weten ze niet in Nederland. De foto’s van de heren bij de VN, met de koning en in de vergaderingen worden door alle voorlichters kwistig rondgestuurd. Maar verder dan de eigen bevolking komt dat niet. In het verslag van persbureau ANP over de toespraak van de koning was niets terug te vinden over zijn woorden over de Caribische delen van het Koninkrijk. Nog een voorbeeld. Topman Bouman van de Nationale politie treedt af. In alle Nederlandse media wordt gemeld dat hij omstreden was, maar u denkt toch niet dat ze daarmee zijn uitspraken over Sint Maarten bedoelen. Die worden nergens gemeld.

Laten we ons geen illusies maken: onze eilanden zijn niet het centrum van de wereld, de wereld kent ze nauwelijks. In Nederland zijn ze weinig meer dan een toeristische bestemming. Dat Eman namens het Koninkrijk de VN heeft toegesproken weet de wereld niet en dat Kluivert Curaçaose voetballers heeft gecoacht is alweer vergeten.

Afstand nemen
Moeten we ons daar dan druk over maken? Nee, we moeten gewoon doorgaan met het aantrekken van investeerders en toeristen, want daar leven we van. Maar het is goed om af en toe eens afstand te nemen. Even weg te gaan, vanuit de helikopter naar ons eiland te kijken en de realiteit onder ogen te zien. Om de ‘shimaguni konjou’ tegen te gaan.

Deze blog werd op 3 oktober 2015 als column uitgezonden door Paradise FM in het programma Wat een Week!

Frisse start voor parlementariërs

Het jaar 2014 is fris begonnen op de Caribische eilanden. Curaçao noteerde zelfs een record-lage temperatuur van minder dan 20 graden. Het lijkt alsof dit de parlementariërs van het Koninkrijk goed heeft gedaan. Want op het periodieke overleg (IPKO) leek er nauwelijks een vuiltje aan de lucht.

Dat is opmerkelijk omdat er toch in 2013 aardig wat fricties waren. Sint Maarten kreeg in navolging van Curaçao een aanwijzing van ‘het Koninkrijk’ (lees: Nederland). Op de eilanden was men ontstemd over de ‘Bosman-wet’ – die natuurlijk nog lang geen wet is – over een beperkte toelating van rijksgenoten in Nederland. En op Bonaire heerste een bestuurlijke chaos. Om maar een paar dingen te noemen.

Genoeg stof om elkaar over in de haren te vliegen. Maar dat gebeurde niet. Natuurlijk zijn de tijden dat Hero Brinkman (destijds PVV) bewust het overleg opblies voorbij. En voor die ruzie-achtige periode waren de ontmoetingen meestal vooral een vriendelijk samenzijn van parlementsleden. Volgens velen waren het zelfs snoepreisjes. Toch zal menigeen meer vuurwerk verwacht hebben dit jaar.

Laveren
Misschien heeft de Nederlandse delegatieleider Jeroen Recourt (PvdA-Tweede Kamerlid en ex-rechter op Aruba) vooraf eens goed met zijn collega’s gesproken over de benadering van de overzeese collega’s. Hoe dan ook, er werd handig door de heikele onderwerpen heen gelaveerd. Niet er omheen, maar er doorheen, want ze kwamen wel degelijk ter tafel.

Over de plannen van Bosman (VVD) werd gezegd dat men zich heeft geconcentreerd op de achterliggende gedachte: het helpen van jongeren die dreigen te ontsporen. De strenge Bosman zelf zei op Saba dat de Eilandsraad meer de ruimte moet krijgen en dat Nederland een stapje terug moet doen. Al toonde hij zich op Bonaire weer een ware VVD’er door te zeggen dat de inwoners harder moeten werken om de hoge prijzen te kunnen betalen.

Kans
Ook andere moeilijke onderwerpen zijn besproken: racisme, integriteit, de financiën, ga het hele rijtje maar af. Toch hebben de parlementariërs nergens ruzie over gekregen, althans niet in het openbaar. Dat is positief, al valt te hopen dat ze wel degelijk kritisch naar elkaar zijn geweest. Zo’n prettige ontmoeting garandeert natuurlijk niet dat het dit jaar goed zal komen met het Koninkrijk. Delegatielid Ronald van Raak (SP) zei tegen Caribisch Netwerk hierover pessimistisch te zijn. En misschien heeft hij wel gelijk. Maar met een positieve start van het jaar is in ieder geval de kans gecreëerd dat 2014 een beter jaar wordt dan 2013.

Op zoek naar licht in de duisternis

Onlangs publiceerde de Universiteit van Aruba een onderzoek waaruit bleek dat er maar weinig vertrouwen is in lokale politici en instanties. Bent u verbaasd over de uitkomst van het onderzoek? Waarschijnlijk niet. En helaas moeten we constateren dat het er in de andere delen van het Koninkrijk net zo slecht voor staat met het vertrouwen in de politiek.

Het meest opmerkelijke resultaat van dat onderzoek was misschien wel dat de rivaliteit tussen Aruba en Curaçao zich vertaalt in wantrouwen. De Curaçaose buren worden door de Arubanen nog het minst vertrouwd van alle mensen. Zelfs Nederlanders doen het nog beter. Omgekeerd zou je waarschijnlijk hetzelfde resultaat krijgen. Terwijl buren elkaar over het algemeen juist eerder vertrouwen dan mensen van verder weg. Waarschijnlijk zijn er te veel burenruzies geweest tussen Aruba en Curaçao.

Idealen
Maar dat terzijde. Het vertrouwen in instanties, en vooral in politici, daalt overal. Je zou je haast afvragen of het nog lager kan. De reden is niet moeilijk te raden. Veel mensen zien steeds meer bewijzen voor het alom heersende beeld van de politicus die alleen aan zichzelf denkt. Welke politicus verdedigt nog echte idealen? Het zijn er maar weinig en regelmatig verwateren de idealen zodra iemand regeringsverantwoordelijkheid krijgt of zelfs al eerder, als het parlement wordt betreden. Coalitieafspraken zijn meestal fataal voor de idealen.

Het aantal corruptiezaken waarbij politici betrokken zijn groeit. De spreekwoordelijke koelkast die tijdens de verkiezingscampagne aan kiezers wordt beloofd is al heel oud, maar nog tamelijk onschuldig. Erger is de verborgen corruptie. Het is moeilijk om dat te bewijzen, maar soms lukt het. In Nederland werd onlangs een voormalig provinciebestuurder veroordeeld voor de schimmige spelletjes die hij had gespeeld als politicus. En hij was niet de enige, zo is intussen wel duidelijk. Het maakt het voor Nederland trouwens ook steeds lastiger om met de vinger richting Caribisch gebied te wijzen als er daar weer eens wat aan de hand is.

Duistere zaken
Dat er in de Caribische delen van het Koninkrijk op dit gebied wat aan de hand is hoeft geen betoog. Ook Curaçao kent inmiddels enkele veroordeelde politici, zoals Anthony Godett. Dat ex-premier Gerrit Schotte nu verdacht wordt van duistere zaken was voor veel mensen al bijna een publiek geheim. Op Sint Maarten is het niet anders met een zelfs op video vastgelegde verdachte transactie waarbij een politicus betrokken was. Op Bonaire loopt een rechtszaak tegen politici en wordt gezaghebber Emerencia zo goed als weggepest. Volgens velen omdat zij nou juist de enige eerlijke bestuurder was. En als ik de andere eilanden niet noem is dat niet omdat het daar zo goed gaat.

Ook de lokale media kregen er van langs in het Arubaanse onderzoek. Dat was evenmin een verrassing. Uit het onderzoek van Transparency International over Curaçao kwam ook al naar voren dat de media gebrekkig functioneren. In een democratie spelen media een belangrijke rol. Maar voor bijvoorbeeld gedegen onderzoeksjournalistiek is gewoon geen geld op de eilanden. We kunnen alleen maar hopen op die paar journalisten die hun nek uit durven steken. In Nederland is het op dat gebied beter, maar ook daar zit de journalistiek in de verdrukking.

Lichtpuntjes
Kortom, het staat er slecht voor met de democratie in het Koninkrijk. Het vertrouwen is weg en er heerst een beeld van politieke zakkenvullers met weinig oog voor het landsbelang en de eigen bevolking. Helaas heeft tot nu toe niemand een beter systeem bedacht om een land te besturen. Een sombere constatering aan het eind van 2013, de tijd van de lichtjes. Maar ook in donkere tijden zijn er altijd wel lichtpuntjes. Misschien dat die in 2014 de negatieve spiraal doorbreken en een ommekeer teweeg brengen. Ik wens het u toe.

Ondanks warmte koning is toekomst Koninkrijk in gevaar

Koninklijk bezoek Sint MaartenTerwijl koning Willem-Alexander opnieuw laat blijken gehecht te zijn aan de Caribische delen van het Koninkrijk doen politici ogenschijnlijk hun best goede verhoudingen onmogelijk te maken. In Nederland en op zeker vier van de zes eilanden lijkt er weinig zicht op politieke rust. En daarmee komt de toekomst van het Koninkrijk zoals het nu is in gevaar.

Laten we beginnen met het goede nieuws. Veel media signaleerden bij het bezoek van de koning aan Sint Maarten dat Willem-Alexander een duidelijke andere toon aansloeg dan premier Rutte eerder dit jaar. De vorst verwacht geen telefoontjes voor onafhankelijkheid, maar een langdurige vruchtbare samenwerking. En op Bonaire kwam hij zijn belofte na om opnieuw in gesprek te gaan met ontevreden burgers.

Rust
Nog meer goed nieuws op Saba en Aruba. Daar lijkt alles rustig, al moet daarbij worden aangetekend dat de Arubaanse regering-Eman dan wel snel de financiële situatie onder controle moet krijgen. Want als de tekorten oplopen dan zal het op een gegeven moment toch gedaan zijn met de rust. Op Saba zijn er ook klachten over prijsstijgingen sinds 10-10-10, maar erg ontevreden met de aansluiting bij Nederland lijkt men daar niet te zijn.

Dan de problemen. Tijdens het koninklijk bezoek is het feest op Sint Eustatius, maar de problemen zijn groot. Om maar wat te noemen: er is relatief veel armoede en het onderwijs heeft een behoorlijke kwaliteitsimpuls nodig. Het is onwaarschijnlijk dat Den Haag dit op gaat lossen en de politiek op Statia is zo gefragmenteerd, dat er nauwelijks sprake is van een stabiel bestuur. Dat belooft weinig goeds voor de toekomst.

Onafhankelijk?
De problemen op Sint Maarten werden tijdens het koninklijk bezoek nog eens breed uitgemeten door de (Nederlandse) media. Koning Willem-Alexander benadrukte dan wel de vooruitgang, de verhoudingen met Nederland zijn op dit moment gewoon slecht. De invloed van corruptie op de samenleving en de politiek is groot, zo is afgelopen jaar weer eens gebleken. Of goedwillende politici die schade kunnen repareren is de vraag. In Nederland neemt het aantal politici dat wel van het eiland af zou willen toe en op Sint Maarten zelf hebben veel mensen de buik ook vol van Nederland. Dus toch richting onafhankelijkheid? Het zou waarschijnlijk een ramp zijn voor het eiland.

Dat laatste geldt natuurlijk voor alle eilanden. Zonder de paraplu van het Koninkrijk zullen de economie en de welvaart een duikvlucht nemen. Koning Willem-Alexander mag dan oor hebben voor ontevreden inwoners van Bonaire, hij kan niks voor ze doen. Hun eigen politici zijn ook van een twijfelachtig niveau; ze vechten meer tegen elkaar dan voor hun eiland. Vanuit Den Haag komt ook al weinig goed nieuws. Minister Plasterk van Koninkrijksrelaties mag dan trots melden dat er zoveel vooruitgang is geboekt sinds 10-10-10, de boodschappen worden er niet goedkoper van. En zelfs het onderwijs – waar de minister graag over zegt dat het zoveel beter is geworden – protesteerde tijdens het koninklijk bezoek, omdat het volgend jaar onvoldoende geld heeft om de kwaliteit te handhaven.

Schone schijn
En dan Curaçao. Sinds het vertrek van het kabinet-Schotte vindt Nederland dat het veel beter gaat. Maar dat is schone schijn. Dat was misschien zo tijdens de interim-kabinetten van Betrian en Hodge, met Ivar Asjes aan het roer steken zoetjesaan de problemen weer de kop op. De gevolmachtigde minister lijkt met haar cv geknoeid te hebben en wordt beschuldigd van vriendjespolitiek. De minister van Justitie ligt onder vuur, de minister van Onderwijs is al vertrokken zonder dat er een opvolger is en binnen de coalitie zijn de eerste spanningen al naar buiten gekomen. Bovendien speelt Schotte nog steeds een rol, nu zelfs op twee fronten met zijn partij en een hervormingsbeweging.

Daar komt nog bij dat de huidige premier twee jaar geleden als Statenvoorzitter met duidelijk kenbaar gemaakte tegenzin koningin Beatrix op Curaçao ontving. Zijn partij streeft naar onafhankelijkheid, ook al was de vermoorde partijleider Helmin Wiels realistisch genoeg om daar geen termijn bij te noemen. De vraag is of Asjes inmiddels van menig veranderd is en echt graag premier is onder deze koning.

Uit elkaar
Binnenkort worden de staatkundige verhoudingen in het Koninkrijk geëvalueerd. Het is de vraag hoe dat vorm gaat krijgen en wat het resultaat zal zijn. Weer nieuwe veranderingen? Dat kan bijna niet. Toch zal er iets gedaan moeten worden om bijvoorbeeld de bevolking van Bonaire tegemoet te komen. Een aanzienlijk deel van de bevolking wil een nieuw referendum. Wat zullen dan de vragen zijn? Hoe dan ook zal het blijven rommelen in het Koninkrijk. Het gevaar dreigt dat het op een gegeven moment toch uit elkaar valt. Met alle gevolgen van dien, vooral voor die zes Caribische eilanden die deze dagen de koning zo warm hebben ontvangen.

Aside

Steeds weer blijkt dat de haastige ontmanteling van de Nederlandse Antillen tot ongewenste gevolgen heeft geleid. Opvallend is wel dat de inwoners van de BES-eilanden vaker dan andere Nederlanders de negatieve gevolgen ondervinden. Onlangs signaleerde de consumentenbond Bonaire Unkobon dat … Lees verder

De valse glimlach van Rutte

In Nederland is de ontwapenende verschijning van premier Mark Rutte inmiddels uitgewerkt. Tijdens zijn ‘kennismakingsreis’ langs de Antilliaanse eilanden wordt zijn glimlach weer opgemerkt, net als zijn eeuwige optimisme. Maar wat hebben de eilanden er eigenlijk aan? Caribisch Netwerk van de NTR vatte het na zijn bezoek aan Curacao kernachtig samen: ‘Handelsmissie Rutte meer charme dan inhoud’.

Uitspraken als “Veel geld verdienen en zo snel mogelijk” (op Curacao) en “samen meer geld verdienen” (op Bonaire) doen denken aan zijn oproep in Nederland na het sluiten van het sociaal akkoord om vooral die auto of dat huis te gaan kopen om de economie op gang te brengen. De Nederlanders kenden Rutte inmiddels en doorzagen die oproep als gespeeld optimisme. Te vrezen valt dat ook de zes Caribische eilanden weinig zullen opschieten met het optreden van Rutte. Veel mooie woorden, maar weinig wol.

Niet chic
Na zijn gesprekken met de regeringen van Aruba, Curacao en Sint Maarten liet Rutte steeds weten hoeveel vertrouwen hij in hen heeft. Maar achter hun rug om laat de Nederlandse premier zich zijn ware VVD-standpunt ontvallen tegenover Nederlandse journalisten. Het zijn niet zijn bewoordingen, maar in feite mogen de eilanden van hem ophoepelen. Niet erg chic.

20130720-064817.jpgPemier Rutte leidt een handelsmissie. De hoop wordt dus gevestigd op het bedrijfsleven. Aan beide zijden van de oceaan zijn investeringen en meer economische activiteiten broodnodig. Op de Benedenwindse eilanden was de ‘hub’ het toverwoord. Ze liggen strategisch gunstig tussen Europa en Zuid-Amerika. Daar kunnen Nederlandse bedrijven van profiteren en op de eilanden kan dat weer economisch gunstig uitpakken. De premier moest de goed-nieuws-show leiden. Dat ging mis tijdens een NOS-opname, toen de vervuilende Isla-raffinaderij op de achtergrond verscheen: “Dat was niet de bedoeling”, zegt Rutte hoorbaar in de microfoon.

Noem mij een scepticus of zelfs een pessimist. Maar de hubfunctie voor de eilanden is een mantra dat al tientallen jaren de ronde doet zonder veel positieve effecten. De lucht- en zeehavens van de eilanden hebben in meer of mindere mate al jaren geprobeerd de ligging voor de kust van Zuid-Amerika uit te buiten. Zonder veel succes. De raffinaderijen van Aruba en Curacao waren tientallen jaren succesvol, maar zijn inmiddels dicht of lopen op hun laatste benen. Verder is het toch vooral het toerisme dat geld oplevert voor de economie. En dat heeft weinig te maken met de hubfunctie.

Valse glimlach
Misschien dat de glimlach van Rutte gebruikt kan worden in de campagnes om Nederlandse toeristen te lokken. Verder gaat er weinig positiefs van uit. Met zijn uitspraak achteraf dat de eilanden wat hem betreft uit het Koninkrijk mogen vertrekken toont de premier eens te meer aan dat zijn glimlach niet ontwapenend, maar vals is.