Maandelijks archief: oktober 2015

Dieper in de put

Het parlement van Sint Maarten

Het parlement van Sint Maarten

Op Sint Maarten staan twee partijen tegenover elkaar zonder een millimeter te willen toegeven. Tussen hen in staat een gouverneur die geen partij mag kiezen. Een aantal staatsrechtgeleerden hebben hem beticht van weigering om zijn plicht te doen en het overschrijden van zijn bevoegdheden. Maar misschien is hij wel de enige wijze man van Sint Maarten. Drie rechters komen in een advies tot een opmerkelijk eenvoudige conclusie, maar het lijkt niet te helpen. Sint Maarten zakt steeds dieper in de put.

In het kort de achtergrond. Het kabinet van pemier Marcel Gumbs kreeg op 30 september een motie van wantrouwen aan de broek. Dan moet je opstappen, zegt de Staatsregeling. Daarover is iedereen het eens en een nieuw kabinet stond al in de steigers. Maar Gumbs en zijn ministers bedachten een list en besloten de Staten te ontbinden. Dat mag en de gouverneur moet dat besluit tekenen, zodat het kabinet kan blijven zitten tot de verkiezingen zijn geweest. Dacht Gumbs. Gouverneur Eugene Holiday was daar nog niet zo zeker van en tekende (nog) niet. De constitutionele crisis was geboren.

Verschillende staatsrechtgeleerden gaven, gevraagd en ongevraagd, hun mening. De meesten vonden dat Holiday gewoon moest tekenen voor ontbinding van de Staten. Zover bekend vond alleen Ernst Hirsch Ballin dat het kabinet Gumbs zijn ontslag moet aanbieden en plaats moet maken voor een nieuw kabinet, omdat het parlement nu eenmaal het hoogste orgaan is in de democratie.

Rechters
Gouverneur Holiday stuurde het ontbindingsbesluit terug naar Gumbs voor een nadere toelichting. Hij kreeg het pas vorige week terug. Of er aanpassingen zijn aangebracht is niet bekend. De gouverneur besloot in een poging om de patstelling te doorbreken de mening te vragen van drie rechters over de juridische interpretatie van de cruciale artikelen 33, 40 en 59 van de Staatsregeling. En niet de minste rechters: twee leden van zijn eigen Constitutionele Hof (onder wie de president) en de president van het Gemeenschappelijk Hof.

De conclusie van de rechters, in een uitvoerig advies, is eigenlijk van een ontwapenende eenvoud. Iedereen het had kunnen bedenken: handel in de volgorde van de gebeurtenissen. In essentie hebben beide partijen gelijk: na een motie van wantrouwen moet je als minister je ontslag aanbieden en een kabinet kan de Staten altijd ontbinden. De gouverneur kan er niet onderuit het ontbindingsbesluit te tekenen, tenzij het in strijd is met de Staatsregeling. Daarna volgt een laatste opmerking van het panel van rechters: ,,Daarbij geldt echter wel als voorwaarde dat het kabinet in overeenstemming handelt met de Staatsregeling en na aanvaarding van een motie van wantrouwen zonder uitstel zijn ontslag indient.”

Stap terug
De zaak is dus eigenlijk simpel. Het kabinet Gumbs moet zijn ontslag indienen en kan vervolgens als demissionair kabinet alsnog de Staten ontbinden en verkiezingen uitschrijven. Beide partijen doen een stap terug, schrijven de rechters in hun advies. Dat is ook waarop gouverneur Holiday nu heeft aangedrongen. Tevergeefs.

Het is een raadsel waarom Gumbs zo halsstarrig vasthoudt aan de omgekeerde volgorde. Dat hij boos is op het parlement is begrijpelijk, want een kabinet naar huis sturen terwijl de premier in het buitenland is, is niet chique. Maar het is nu eenmaal mogelijk. Het leven van zijn kabinet kan hij hooguit drie maanden rekken en de Staten kunnen hem na het ontbindingsbesluit bovendien alsnog direct naar huis sturen.

De enige wijze man in dit hele spel lijkt toch gouverneur Holiday te zijn, die tenminste heeft geprobeerd de crisis te bezweren. Maar of hij deze knoop nu nog kan ontwarren is de vraag. Draagt hij het ontbindingsbesluit nu alsnog voor vernietiging voor? Het lijkt de enige manier om nog uitvoering te kunnen geven aan het advies van het panel van rechters. Als de patstelling voortduurt kan hij op de vingers worden getikt, omdat hij een voorliggend Landsbesluit niet tekent.

Ingrijpen
De politici van Sint Maarten gooien wat er nog resteert van de reputatie van hun land definitief te grabbel. De Staten sturen een kabinet naar huis terwijl er geen enkele minister aanwezig is om te reageren op de motie van wantrouwen. Bovendien blijkt er al lang in de achterkamertjes een nieuw kabinet op poten zijn gezet, inclusief portefeuilleverdeling. Het zittende kabinet Gumbs zit op het pluche geplakt en maakt de situatie alleen maar erger. Ondertussen lijkt het erop dat de criminaliteit het eiland steeds meer in zijn grip krijgt. In Den Haag zal er weinig begrip over blijven voor Sint Maarten, al helemaal niet als uiteindelijk de Koninkrijksregering deze crisis zal moeten oplossen door in te grijpen. Want als er ooit sprake is geweest van onbehoorlijk bestuur dan is dat wel in deze crisis.

Advertenties

Shimaguni konjou

Foto’s van de Arubaanse premier Mike Eman die namens het Koninkrijk der Nederlanden de Verenigde Naties toespreekt gaan de wereld rond. De hele wereld weet dat Patrick Kluivert met de Curaçaose voetballers Cuba heeft verslagen. Die indruk kan ontstaan als u op onze eilanden leeft en de lokale media volgt.

Eilandbewoners zijn anders dan bewoners van het vasteland. Die stelling verzin ik niet zelf, dat is terug te vinden in onderzoeken. Wonen op een eiland maakt dat je de wereld anders ziet. Vaak wordt gezegd dat dit de oorzaak is van de eigenzinnigheid van de Engelsen. Die wonen op een weliswaar groot eiland, maar een eiland blijft het. De overkant, het vasteland noemen ze Europa, alsof ze daar zelf geen deel van uitmaken.

Shimaguni konjou
Wonen op een eiland betekent dat je in meer of mindere mate geïsoleerd leeft, ook al is het vasteland in het geval van de Engelsen met het blote oog zichtbaar. De Japanners hebben daar zelfs een term voor, die op Curaçao niet helemaal netjes klinkt, maar toch onschuldig is: ‘shimaguni konjou’. Dat laatste woord betekent ‘karakter’, het eerste ‘eiland’. De term laat zich vertalen als ‘mentaliteit van eilandbewoners’, waarmee het unieke karakter van Japan wordt bedoeld. Dichter bij huis kennen we natuurlijk ook voorbeelden, van Cuba tot aan onze eigen eilanden.

Als je een tijdje op een van die eilanden woont dan ontkom je er niet aan met die mentaliteit besmet te worden. Veel Curaçaoënaars, Arubanen, Bonairianen, etc. zien hun eiland onbewust als het centrum van de wereld. Kijk maar eens in de kranten, het buitenlandse nieuws staat ergens achterin en vooral op Papiamentstalige radiostations komt het internationale nieuws maar mondjesmaat aan bod.

Vergrootglas
Het is goed om af en toe eens van het eiland af te gaan om de zaken in perspectief te zien. Dan valt op dat we ons op Curaçao vaak druk maken over futiliteiten. Typerend zijn verzuchtingen als ‘dat kan alleen op Curaçao (of een ander eiland)’ of de variant ‘bij God en op Curaçao is alles mogelijk’. We leggen alles onder een vergrootglas, zodat het er indrukwekkend uitziet, maar onze problemen zijn echt niet zoveel anders dan die in landen als Nederland of de VS. En wat ‘alleen op Curaçao kan’ blijkt ook in die landen te gebeuren.

Politici en andere leidende figuren in onze gemeenschap spelen in op dat eilandelijke karaktertrekje, ‘shimaguni konjou’, en maken zichzelf en hun eiland veel belangrijker dan het is. Misschien zijn ze zich er zelfs niet eens van bewust. Want U dacht dat heel Nederland weet dat het Curaçaose voetbalelftal aan de hand van Patrick Kluivert een unieke prestatie heeft neergezet? In de krant stond toch dat alle Nederlandse media dit hebben gemeld? In werkelijkheid waren het meestal kleine berichtjes ergens onderaan de sportpagina of soms alleen op een website.

Eigen bevolking
Dat de Caribische premiers tot de Koninkrijksdelegatie bij de Verenigde Naties behoorden weten ze niet in Nederland. De foto’s van de heren bij de VN, met de koning en in de vergaderingen worden door alle voorlichters kwistig rondgestuurd. Maar verder dan de eigen bevolking komt dat niet. In het verslag van persbureau ANP over de toespraak van de koning was niets terug te vinden over zijn woorden over de Caribische delen van het Koninkrijk. Nog een voorbeeld. Topman Bouman van de Nationale politie treedt af. In alle Nederlandse media wordt gemeld dat hij omstreden was, maar u denkt toch niet dat ze daarmee zijn uitspraken over Sint Maarten bedoelen. Die worden nergens gemeld.

Laten we ons geen illusies maken: onze eilanden zijn niet het centrum van de wereld, de wereld kent ze nauwelijks. In Nederland zijn ze weinig meer dan een toeristische bestemming. Dat Eman namens het Koninkrijk de VN heeft toegesproken weet de wereld niet en dat Kluivert Curaçaose voetballers heeft gecoacht is alweer vergeten.

Afstand nemen
Moeten we ons daar dan druk over maken? Nee, we moeten gewoon doorgaan met het aantrekken van investeerders en toeristen, want daar leven we van. Maar het is goed om af en toe eens afstand te nemen. Even weg te gaan, vanuit de helikopter naar ons eiland te kijken en de realiteit onder ogen te zien. Om de ‘shimaguni konjou’ tegen te gaan.

Deze blog werd op 3 oktober 2015 als column uitgezonden door Paradise FM in het programma Wat een Week!