Maandelijks archief: oktober 2013

Moraalridder Nederland zit vast in het moeras

Arm Nederland. Ooit zat het land hoog te paard en leerde andere landen de les. Nederland was het gidsland waar andere landen een voorbeeld aan moesten nemen. Het land etaleerde trots zijn tolerantie en deugdzaamheid. Wat is daar anno 2013 nog van over? Den Haag durft alleen de Caribische delen van het Koninkrijk nog terecht te wijzen.

Arm Nederland. Ooit werden andere culturen en andere meningen gerespecteerd. Niemand stoorde zich aan de ander. Nergens ging zoveel geld naar ontwikkelingshulp en nergens waren minderheden zo welkom. Tegenwoordig maakt Nederland het asielzoekers, migranten en zelfs rijksgenoten het zo moeilijk mogelijk. De Bosmanwet is de zoveelste poging om inwoners van de Caribische rijksdelen te kunnen weren.

Arm Nederland. In de politiek verschilde men ooit beleefd met elkaar van mening. Er werd neergekeken op landen waar populisten voet aan de grond kregen, zoals in België, Frankrijk en Oostenrijk. Dat zou in Nederland nooit gebeuren. De Centrumpartij van Janmaat was een kansloze uitwas van rare figuren en werd weggehoond. Tegenwoordig regeert de onderbuik.

Nederland is veranderd. Met de opkomst van Pim Fortuyn – en vooral Geert Wilders – kregen brede lagen van de bevolking een stem, die eerder niet werd gehoord of werd genegeerd. De ‘oude’ politiek paste zich snel aan. In veel traditionele partijen leven nu sentimenten waarvoor Janmaat zich geschaamd zou hebben.

Nederland is veranderd. We hoorden een premier terugverlangen naar de VOC-mentaliteit. En de premier van nu zegt dat Zwarte Piet ‘nu eenmaal zwart is’. Een wethouder van een grote Nederlandse stad suggereert als oplossing in de discussie over Zwarte Piet dat die figuur volgend jaar wel bruin kan worden. Weet zo’n man eigenlijk wel waar de discussie over gaat?

Nederland is veranderd. Respect voor elkaars mening is ver te zoeken. Een eenzame donkere vrouw die toevallig voor iets heel anders demonstreert wordt bijna gelyncht door een groep pro-Zwarte Piet demonstranten. Een bekende witte zangeres krijgt op Facebook de meest verschrikkelijke verwensingen naar haar hoofd geslingerd omdat ze zich tegen Zwarte Piet durft uit te spreken. Om maar niet te spreken van een – weliswaar slecht geïnformeerde – VN-vertegenwoordigster die het hele Sinterklaasfeest wil afschaffen.

Nederland is veranderd. De Organisatie voor Europese Samenwerking zet Nederland op de derde plaats van Europese landen die discrimineren. De Raad van Europa constateert dat Nederland te weinig doet tegen racisme. En noemt de Bosmanwet een voorbeeld van ongelijke behandeling op grond van etniciteit. Nederland is diverse keren op de vingers getikt over de behandeling van asielzoekers en migranten. De Nationale Ombudsman constateert dat ‘het politieke tij in Nederland racistisch is’. Hoe ver kun je zakken in dit moeras?

Het Nederland van nu is geen voorbeeldland meer. Maar eigenlijk is dat niets nieuws. De dekolonisatie ging keer op keer mis. Ook de laatste stap in dit proces is weer geen succes. Drie Caribische eilandjes worden stiefmoederlijk behandeld, nu ze onderdeel van Nederland zijn geworden. En de autonome rijksdelen worden tot de orde geroepen. Soms is daar best aanleiding toe, want ze maken er regelmatig een potje van. Maar Nederland krijgt steeds meer boter op het hoofd. De moraalridders van voorheen zingen internationaal inmiddels een toontje lager. De geloofwaardigheid van Den Haag als bewaker van de goede politieke zeden in het Koninkrijk wordt ook steeds verder aangetast.

Advertenties

Aanwijzing stok om Sint Maarten mee te slaan

De regering van Sint Maarten is hevig verontwaardigd door de aanwijzing vanuit Den Haag voor een onderzoek naar de integriteit van het bestuur. Begrijpelijk, want die formulering is natuurlijk een eufemisme voor de verdenking van corruptie. Hoewel Sint Maarten het er zelf naar heeft gemaakt, lijkt de aanwijzing toch een stok die door Nederland is gezocht om Sint Maarten mee te slaan. Een besluit met risico’s voor de verhoudingen in het Koninkrijk.

Curaçao kreeg eerder een aanwijzing vanwege het financiële wanbeleid door de regering van premier Gerrit Schotte. Dat heeft gewerkt, want het gaat inmiddels een stuk beter. Al heeft dat misschien meer te maken met het feit dat het kabinet-Schotte viel en zijn MFK naar de oppositiebanken werd verwezen.

Toch lijkt het instrument van een aanwijzing Den Haag goed bevallen. Ook op Sint Maarten was er kritiek van de financiële toezichthouder Cft en dreigde een aanwijzing. Maar de regering van premier Sarah Wescot-Williams kreeg de begroting net op tijd klaar om zo’n aanwijzing te ontlopen. In de volgende vergadering van de Rijksministerraad, eind september, kwam het verrassende besluit om het eiland toch een aanwijzing te geven, maar nu dus voor een onderzoek naar het bestuur.

Maffia
Aan de kwaliteit en integriteit van het bestuur op Sint Maarten wordt al sinds jaar en dag getwijfeld. Er zijn legio rapporten en verhalen in de media te vinden waarin wordt gesproken over maffia-praktijken en corruptie, vaak gerelateerd aan drugs. In de Tweede Kamer is vaak genoeg gevraagd om ingrijpen en altijd werd dat door de regering terzijde geschoven.

Waarom dan nu ineens dit zware middel gebruiken? Dat lijkt overdreven, vooral omdat de regering van Sint Maarten net zelf een onderzoek had aangekondigd door de organisatie Transparency International. Niet alleen de regering in Philipsburg reageerde ontstemd, voorzitter Ronald Bandell van de voortgangscommissie Sint Maarten sprak van een overval. Volgens hem was minister van Justitie Dennis Richardson al goed bezig en wordt die nu voor het hoofd gestoten.

Verdacht
Sint Maarten stelt dat het onderzoek zelfs onwettig is volgens de afspraken in het Koninkrijk. Richardson stelt in Trouw (8 oktober) dat het voorstel van minister Plasterk van Koninkrijksrelaties voor een aanwijzing al lang bekokstoofd was. En daar heeft het alle schijn van. Nogmaals, Sint Maarten heeft het er zelf jarenlang naar gemaakt dat er twijfels zijn over de kwaliteit van het bestuur. Maar het moment dat er wordt ingegrepen is verdacht. Het moet nu maar eens een keer, zal de minister gedacht hebben.

Verschillende partijen wijzen op de lastige positie waarin gouverneur Eugene Holiday door het besluit van Den Haag terecht is gekomen. Hij moet als vertegenwoordiger van de koning opdrachten uit Den Haag uitvoeren en dus het onderzoek gelasten. Maar hij is ook hoofd van de landsregering van Sint Maarten. Het is daarom goed dat Philipsburg naar de Raad van State is gestapt om nog eens goed uit te zoeken of deze aanwijzing door de beugel kan.

Democratisch deficit
Tot slot is het de vraag of minister Plasterk er verstandig aan heeft gedaan deze aanwijzing door te drukken. Niet alleen zijn de verhoudingen met Sint Maarten nu ernstig verstoord, hij loopt ook het risico dat Curaçao wat minder enthousiast wordt over samenwerking. De gevolmachtigde minister van Curaçao heeft tegen het voorstel voor een aanwijzing gestemd. Dat Den Haag toch doordrukt toont maar weer eens aan dat er een ernstige onbalans zit in de verhoudingen in het Koninkrijk, het zogenoemde democratisch deficit. De drie Caribische landen hebben uiteindelijk weinig te zeggen over besluiten die hen aangaan. Over een oplossing daarvoor hoor je sinds 10-10-10 niemand meer.