Maandelijks archief: juli 2013

De valse glimlach van Rutte

In Nederland is de ontwapenende verschijning van premier Mark Rutte inmiddels uitgewerkt. Tijdens zijn ‘kennismakingsreis’ langs de Antilliaanse eilanden wordt zijn glimlach weer opgemerkt, net als zijn eeuwige optimisme. Maar wat hebben de eilanden er eigenlijk aan? Caribisch Netwerk van de NTR vatte het na zijn bezoek aan Curacao kernachtig samen: ‘Handelsmissie Rutte meer charme dan inhoud’.

Uitspraken als “Veel geld verdienen en zo snel mogelijk” (op Curacao) en “samen meer geld verdienen” (op Bonaire) doen denken aan zijn oproep in Nederland na het sluiten van het sociaal akkoord om vooral die auto of dat huis te gaan kopen om de economie op gang te brengen. De Nederlanders kenden Rutte inmiddels en doorzagen die oproep als gespeeld optimisme. Te vrezen valt dat ook de zes Caribische eilanden weinig zullen opschieten met het optreden van Rutte. Veel mooie woorden, maar weinig wol.

Niet chic
Na zijn gesprekken met de regeringen van Aruba, Curacao en Sint Maarten liet Rutte steeds weten hoeveel vertrouwen hij in hen heeft. Maar achter hun rug om laat de Nederlandse premier zich zijn ware VVD-standpunt ontvallen tegenover Nederlandse journalisten. Het zijn niet zijn bewoordingen, maar in feite mogen de eilanden van hem ophoepelen. Niet erg chic.

20130720-064817.jpgPemier Rutte leidt een handelsmissie. De hoop wordt dus gevestigd op het bedrijfsleven. Aan beide zijden van de oceaan zijn investeringen en meer economische activiteiten broodnodig. Op de Benedenwindse eilanden was de ‘hub’ het toverwoord. Ze liggen strategisch gunstig tussen Europa en Zuid-Amerika. Daar kunnen Nederlandse bedrijven van profiteren en op de eilanden kan dat weer economisch gunstig uitpakken. De premier moest de goed-nieuws-show leiden. Dat ging mis tijdens een NOS-opname, toen de vervuilende Isla-raffinaderij op de achtergrond verscheen: “Dat was niet de bedoeling”, zegt Rutte hoorbaar in de microfoon.

Noem mij een scepticus of zelfs een pessimist. Maar de hubfunctie voor de eilanden is een mantra dat al tientallen jaren de ronde doet zonder veel positieve effecten. De lucht- en zeehavens van de eilanden hebben in meer of mindere mate al jaren geprobeerd de ligging voor de kust van Zuid-Amerika uit te buiten. Zonder veel succes. De raffinaderijen van Aruba en Curacao waren tientallen jaren succesvol, maar zijn inmiddels dicht of lopen op hun laatste benen. Verder is het toch vooral het toerisme dat geld oplevert voor de economie. En dat heeft weinig te maken met de hubfunctie.

Valse glimlach
Misschien dat de glimlach van Rutte gebruikt kan worden in de campagnes om Nederlandse toeristen te lokken. Verder gaat er weinig positiefs van uit. Met zijn uitspraak achteraf dat de eilanden wat hem betreft uit het Koninkrijk mogen vertrekken toont de premier eens te meer aan dat zijn glimlach niet ontwapenend, maar vals is.

Advertenties

Gemenebest: weg met die eilanden

20130707-111046.jpgHet is bepaald geen nieuw idee om een Gemenebest te vormen tussen Nederland en de Antilliaanse eilanden. Al twintig jaar geleden werd er over gesproken, toen een vergeefse poging werd gedaan om een nieuwe structuur te bedenken voor de verhoudingen in het Koninkrijk. Toch is het plan dat VVD en SP afgelopen week presenteerden aandacht waard. Wat willen deze partijen, die vaak lijnrecht tegenover elkaar staan, eigenlijk?

Het is voor het eerst dat de Gemenebestgedachte is uitgewerkt in een min of meer concreet voorstel. Toen begin jaren ’90 het kabinet-Lubbers met de Antilliaanse en Arubaanse regeringen in gesprek ging over een nieuwe staatkundige toekomst kwam minister Hirsch Ballin van Antilliaanse en Arubaanse zaken met het idee om de Antillen te splitsen in een Bovenwinds en Benedenwinds land.

Binnen dat kader kwam ook het idee op voor een unie tussen Curaçao en Bonaire. En ook het idee van een Gemenebest zong toen rond. Zover ik me herinner had dat idee vooral op Bonaire enige aanhang, maar erg serieus werd de optie nooit genomen. Het werd in ieder geval niet uitgewerkt. De conferentie van toen mislukte en leeft alleen voort in de herinnering omdat toenmalig minister Suzy Römer een slecht gevallen Nederlands voorstel voor de ogen van de Nederlandse delegatie verscheurde.

Te snel
Sinds die tijd is het idee voor een Gemenebest vaker geopperd, maar ook in de aanloop naar de staatkundige hervorming van 2010 was het nooit een serieuze gedachte. Terwijl we nog steeds bezig zijn de gevolgen van 10-10-10 uit te werken en invulling te geven aan de nieuwe verhoudingen, komen André Bosman (VVD) en Ronald van Raak (SP) met een plan voor een nieuwe reorganisatie in het Koninkrijk. In bedrijven zijn opeenvolgende reorganisaties niet ongewoon, maar in een staat is dat toch opvallend. Zelfs België doet het rustiger aan.

Tegenpolen VVD en SP vinden elkaar in dit nieuwe voorstel, omdat ze allebei het liefst de eilanden zelfstandig laten worden. Ze hebben ieder hun eigen filosofie achter dit plan. Bosman wil het liefst op een fatsoenlijke manier van de eilanden af. Van Raak gelooft echet dat het beter is voor de Antillianen om volledig zelfstandig te worden. Beiden willen van het Statuut af omdat Nederland te veel bemoeienis heeft met de Caribische eilanden, politiek en financieel. Het is dat de PVV nog radicaler denkt, anders zou die partij ook nog wel mee willen doen. De opstellers van het plan rekenen in ieder geval wel alvast op de stemmen van de PVV in het parlement.

Kansloos
Tot op zekere hoogte is het idee van een Gemenebest best sympathiek. Het betekent zelfstandigheid voor de (ei)landen zonder dat Nederland ze helemaal los laat. Maar om zo snel het Koninkrijk weer op de schop te nemen is ongewenst. Laten we eerst in 2015, zoals in 2010 is afgesproken, maar eens kijken hoe het gaat. Gelukkig stelt ook minister Plasterk dat in zijn reactie op het plan. Los daarvan heeft het plan van VVD en SP de schijn tegen; het lijkt er verdacht veel op dat ze eigenlijk alleen maar graag van de eilanden af willen. Dat maakt dit plan voor een Gemenebest bij voorbaat al bijna kansloos.